จ้างทนายทำพินัยกรรม ราคาเท่าไหร่ และคุ้มไหมที่จะจ้าง

คำถามนี้ตรงไปตรงมา และเราจะตอบตรงไปตรงมาเช่นกัน เพราะเชื่อว่าลูกความควรรู้ว่าจ่ายไปเพื่ออะไร ก่อนตัดสินใจ ไม่ใช่ถูกคิดราคาโดยไม่เข้าใจงานที่ได้รับ

ทำพินัยกรรมเอง ไม่มีค่าใช้จ่ายจริงหรือ

ในทางกฎหมาย พินัยกรรมทำเองได้โดยไม่ต้องจ้างทนาย และไม่มีค่าธรรมเนียมใด ๆ หากเลือกทำแบบเขียนเองทั้งฉบับตามมาตรา 1657 หรือแบบธรรมดาที่มีพยานสองคนตามมาตรา 1656 ก็แทบไม่มีต้นทุนเลย ส่วนแบบเอกสารฝ่ายเมืองที่ทำที่อำเภอ ก็มีค่าธรรมเนียมของทางราชการเพียงเล็กน้อย

ดังนั้นคำถามที่แท้จริงจึงไม่ใช่ "ทำเองได้ไหม" แต่คือ "กรณีของเราควรทำเองหรือไม่"

ปัจจัยที่ทำให้ค่าบริการต่างกัน

ค่าบริการจัดทำพินัยกรรมของแต่ละสำนักงานต่างกันตามขอบเขตงาน ปัจจัยหลักที่ทำให้ราคาขยับ ได้แก่

ความซับซ้อนของทรัพย์สิน พินัยกรรมที่มีทรัพย์เพียงบ้านหลังเดียวกับบัญชีธนาคารหนึ่งบัญชี ย่อมใช้เวลาน้อยกว่าพินัยกรรมที่มีที่ดินหลายแปลงหลายจังหวัด หุ้นในบริษัท กิจการครอบครัว หรือทรัพย์สินในต่างประเทศ

ความซับซ้อนของครอบครัว ครอบครัวที่มีบุตรจากหลายความสัมพันธ์ มีคู่ที่ไม่ได้จดทะเบียน มีบุตรบุญธรรม หรือมีทายาทที่ต้องการตัดออก ต้องออกแบบข้อกำหนดอย่างรัดกุมกว่ามาก เพื่อลดโอกาสถูกโต้แย้ง

รูปแบบพินัยกรรมที่เลือก การจัดทำแบบเอกสารฝ่ายเมืองหรือเอกสารลับ มีขั้นตอนติดต่อราชการเพิ่มขึ้น จึงต่างจากการร่างพินัยกรรมแบบธรรมดาที่ลงนามกันที่สำนักงาน

บริการเสริมที่ต้องการ เช่น การวางแผนภาษี การจัดโครงสร้างถือครองทรัพย์ การจัดทำเอกสารหลายภาษาสำหรับทายาทที่อยู่ต่างประเทศ หรือการรับเป็นผู้เก็บรักษาพินัยกรรม

ด้วยเหตุนี้ เราจึงแนะนำให้เล่าข้อเท็จจริงให้ครบก่อนขอใบเสนอราคา แล้วขอให้ระบุขอบเขตงานให้ชัดเจนว่าครอบคลุมอะไรบ้าง เพื่อไม่ให้มีค่าใช้จ่ายงอกภายหลัง

เมื่อไรที่ทำเองก็เพียงพอ

หากคุณมีทรัพย์ไม่ซับซ้อน เช่น บ้านหนึ่งหลังกับเงินฝาก ครอบครัวมีทายาทชัดเจนไม่กี่คนและไม่มีความขัดแย้ง และคุณตั้งใจแบ่งตามส่วนที่ทุกคนยอมรับได้อยู่แล้ว การทำพินัยกรรมด้วยตนเองให้ถูกแบบก็เพียงพอ ขอเพียงระวังเรื่องพยานและวันที่ให้ครบถ้วน (อ่านข้อผิดพลาดที่ต้องเลี่ยงในบทความเรื่องพินัยกรรมเป็นโมฆะ)

เมื่อไรที่ควรให้ทนายดูแล

ในทางกลับกัน มีบางสถานการณ์ที่การประหยัดวันนี้อาจแพงกว่าหลายเท่าในภายหลัง ได้แก่

กรณีที่ต้องการ ยกทรัพย์ไม่เท่ากัน หรือตัดทายาทบางคนออก เพราะมีโอกาสสูงที่จะถูกโต้แย้ง จึงต้องร่างให้รัดกุมและเก็บพยานหลักฐานเรื่องความสามารถของผู้ทำพินัยกรรมไว้ด้วย กรณีที่มี ธุรกิจครอบครัวหรือกงสี ซึ่งต้องคิดเรื่องอำนาจบริหารควบคู่กับการแบ่งทรัพย์ กรณีที่มี ทายาทอยู่ต่างประเทศ หรือทรัพย์อยู่หลายประเทศ ซึ่งต้องคิดเรื่องเอกสารและการบังคับใช้ และกรณีที่ กองมรดกมีมูลค่าสูง จนต้องคำนึงถึงภาษีการรับมรดก (อ่านในบทความเรื่องภาษีมรดก)

คุ้มไหมที่จะจ้าง

ลองมองแบบนี้ ค่าจัดทำพินัยกรรมโดยทนายเป็นค่าใช้จ่ายครั้งเดียวที่รู้จำนวนแน่นอน ขณะที่คดีมรดกที่เกิดจากพินัยกรรมมีปัญหา มักใช้เวลาเป็นปี มีค่าทนายทั้งสองฝ่าย ค่าธรรมเนียมศาล และต้นทุนทางความรู้สึกที่ประเมินค่าไม่ได้ ยิ่งถ้าเทียบกับมูลค่าทรัพย์ที่กำลังจะส่งต่อ ตัวเลขค่าจัดทำมักเป็นสัดส่วนที่เล็กมาก

สิ่งที่คุณได้จากการให้ทนายดูแล ไม่ใช่แค่กระดาษหนึ่งใบ แต่คือความมั่นใจว่าเอกสารนั้นจะใช้ได้จริงในวันที่คุณไม่อยู่แล้วอธิบายให้ใครฟังไม่ได้อีก

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: มีแบบฟอร์มพินัยกรรมให้ดาวน์โหลดฟรี ใช้ได้ไหม

ตอบ: ใช้เป็นแนวทางได้ แต่ต้องระวังว่าแบบฟอร์มทั่วไปไม่ได้ออกแบบมาสำหรับสถานการณ์เฉพาะของคุณ โดยเฉพาะเรื่องการระบุทรัพย์และการเลือกพยาน ควรตรวจให้ถูกแบบก่อนใช้จริง

ถาม: จ้างทนายแล้วต้องเปิดเผยทรัพย์ทั้งหมดไหม

ตอบ: ควรเปิดเผยเท่าที่จำเป็นเพื่อให้ร่างได้ถูกต้อง ทนายมีหน้าที่รักษาความลับของลูกความ ข้อมูลที่ให้จึงถูกใช้เพื่อจัดทำเอกสารเท่านั้น

ถาม: ทำพินัยกรรมกับทนายแล้ว แก้ไขภายหลังต้องเสียเพิ่มไหม

ตอบ: โดยทั่วไปการแก้ไขหรือทำฉบับใหม่มีค่าบริการตามขอบเขตงานที่แก้ ควรสอบถามเงื่อนไขนี้ตั้งแต่ต้นเพื่อวางแผนล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

• อยากทำพินัยกรรมให้พ่อแม่ ก่อนสายเกินไป เริ่มต้นอย่างไร
• พินัยกรรมเป็นโมฆะ 7 ข้อผิดพลาดที่ทำให้เสียเปล่า 
• พ่อแม่เริ่มสูงวัย ลูกควรเตรียมเอกสารมรดกอะไรไว้
• บริการทนายความจัดการมรดกและพินัยกรรม กรุงเทพมหานคร และทั่วราชอาณาจักร ติดต่อ

ค่าทำพินัยกรรมคือค่าใช้จ่ายที่คุณรู้ตัวเลขล่วงหน้า ส่วนค่าของคดีมรดกที่ตามมา ไม่มีใครรู้ว่าจะจบที่เท่าไร