เขียนโดย นายศรศักดา จิราพงษ์ · อัปเดตล่าสุด มิถุนายน 2026

ตอบสั้น ๆ: การใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สามจนน่าจะทำให้เขาเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่นหรือถูกเกลียดชัง เป็นความผิดฐาน "หมิ่นประมาท" ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 และถ้าทำ โดยการโฆษณา เช่น โพสต์หรือแชร์ลงโซเชียลมีเดียที่คนเห็นได้ทั่วไป จะเข้ามาตรา 328 ซึ่ง โทษหนักขึ้น (จำคุกไม่เกิน 2 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท) ส่วน พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 ใช้กับการนำ "ข้อมูลเท็จ/บิดเบือน" เข้าระบบ ไม่ใช่เหมารวมการหมิ่นประมาททั่วไป เพราะกฎหมายแก้ไขปี 2560 กำหนดชัดว่าต้อง "มิใช่การหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา" บทความนี้อยู่ในชุด คู่มือคดีอาญาธุรกิจ

หมิ่นประมาทธรรมดา (ม.326) vs โดยการโฆษณา (ม.328)

การโพสต์ แชร์ หรือคอมเมนต์ใส่ความผู้อื่นบนเฟซบุ๊ก ไลน์กลุ่ม ติ๊กต็อก หรือเว็บบอร์ด ที่บุคคลที่สามเห็นได้ มักเข้าข่าย "หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา" ตามมาตรา 328 จึงต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะแม้แต่การ "แชร์ต่อ" ข้อความที่ใส่ความผู้อื่นก็อาจมีความรับผิดได้

พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 เกี่ยวข้องตรงไหน

หลายคนเข้าใจว่าโพสต์ด่ากันออนไลน์ต้องโดน พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์เสมอ ความจริงคือ มาตรา 14(1) มุ่งเอาผิดการนำ "ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่บิดเบือนหรือปลอม หรือข้อมูลอันเป็นเท็จ" เข้าสู่ระบบโดยน่าจะเกิดความเสียหายแก่ประชาชน และฉบับแก้ไขปี 2560 ได้เพิ่มข้อความว่า "อันมิใช่การกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา" เพื่อไม่ให้นำมาตรา 14 มาใช้ซ้ำซ้อนกับคดีหมิ่นประมาททั่วไป ดังนั้นการหมิ่นประมาทออนไลน์โดยตรงจึงใช้มาตรา 328 เป็นหลัก ส่วนมาตรา 14 จะใช้เมื่อเป็นข้อมูลเท็จ/บิดเบือนที่กระทบประชาชน โทษตามมาตรา 14 คือจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท

ข้อยกเว้นที่ไม่ผิดหมิ่นประมาท: การแสดงความคิดเห็นหรือติชมโดยสุจริต เป็นธรรม ในเรื่องที่เป็นประโยชน์สาธารณะ หรือการกล่าวข้อความจริงเพื่อป้องกันสิทธิของตน อาจเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 329 และการพิสูจน์ว่าข้อความเป็นความจริงตามมาตรา 330 ก็อาจไม่ต้องรับโทษ (เว้นเรื่องส่วนตัวที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน) จึงต้องดูบริบทและถ้อยคำเป็นรายกรณี

ตกเป็นผู้เสียหายควรทำอย่างไร

หมิ่นประมาทเป็น "ความผิดอันยอมความได้" ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์หรือฟ้องภายใน 3 เดือนนับแต่รู้เรื่องและรู้ตัวผู้กระทำ ดังนั้นควรรีบดำเนินการ ขั้นตอนแนะนำคือ บันทึกหลักฐาน (แคปหน้าจอโพสต์ ลิงก์ วันเวลา ยอดแชร์/คอมเมนต์ ผู้เห็น) แล้วเลือกแนวทาง จะแจ้งความหรือฟ้องคดีเองต่อศาลก็ได้ ความต่างของสองทางอ่านที่ แจ้งความ vs ฟ้องคดีอาญาเอง และหากเป็นการหลอกลวงทางออนไลน์ที่มีทรัพย์เสียหายด้วย ดูที่ โดนโกงออนไลน์ อายัดบัญชี

นอกจากคดีอาญา ผู้เสียหายยังเรียกค่าเสียหายทางแพ่งจากการถูกหมิ่นประมาทได้ และในคดีธุรกิจการหมิ่นประมาทอาจมาพร้อมการปลอมเอกสารหรือข้อมูลเท็จ ซึ่งมีฐานความผิดเพิ่ม ดูที่ ปลอมเอกสาร-ปลอมลายมือชื่อ

พยานหลักฐานที่ควรเก็บในคดีหมิ่นประมาท

เพราะคดีหมิ่นประมาทออนไลน์มีอายุความสั้นและต้องพิสูจน์ตัวผู้กระทำกับการเผยแพร่สู่สาธารณะ การเก็บหลักฐานอย่างเป็นระบบตั้งแต่แรกจึงเป็นหัวใจของรูปคดี

• แคปหน้าจอข้อความ โพสต์ หรือคอมเมนต์ ให้เห็น URL วันเวลา และชื่อบัญชีผู้โพสต์
• บันทึกลิงก์และจำนวนการเข้าถึง การแชร์ คอมเมนต์ เพื่อแสดงว่าเผยแพร่สู่สาธารณะ (องค์ประกอบของ ม.328)
• พยานบุคคลที่เห็นข้อความและเข้าใจว่าหมายถึงผู้เสียหาย
• หลักฐานความเสียหายต่อชื่อเสียงหรือธุรกิจ เพื่อใช้เรียกค่าเสียหายทางแพ่ง

กรณีผู้โพสต์ใช้บัญชีนิรนาม การระบุตัวตนอาจต้องอาศัยกระบวนการทางกฎหมายเพิ่มเติม ทนายจะช่วยวางแนวทางรวบรวมพยานหลักฐาน ประเมินว่าควรแจ้งความหรือฟ้องเอง และดำเนินการให้ทันกรอบ 3 เดือน เพื่อไม่ให้คดีขาดอายุความ

คำถามที่พบบ่อย

แชร์โพสต์คนอื่นที่ด่าคนอื่น ผิดด้วยไหม

อาจผิดได้ การแชร์หรือเผยแพร่ข้อความที่ใส่ความผู้อื่นต่อสาธารณะก็เข้าข่ายหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาได้เช่นกัน ขึ้นกับข้อความ เจตนา และบริบท จึงควรระมัดระวังก่อนแชร์ต่อทุกครั้ง

พูดความจริงผิดหมิ่นประมาทไหม

การหมิ่นประมาทดูที่ "น่าจะทำให้เสียชื่อเสียง" แม้เป็นความจริงก็อาจผิดได้ แต่กฎหมายให้พิสูจน์ความจริงเพื่อไม่ต้องรับโทษได้ในบางกรณีตามมาตรา 330 เว้นแต่เป็นเรื่องส่วนตัวที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน ทั้งนี้ขึ้นกับข้อเท็จจริง ควรปรึกษาทนาย

คดีหมิ่นประมาทยอมความได้ไหม มีอายุความเท่าไร

หมิ่นประมาทเป็นความผิดอันยอมความได้ คู่กรณีจึงเจรจาและถอนคดีกันได้ และผู้เสียหายต้องร้องทุกข์/ฟ้องภายใน 3 เดือนนับแต่รู้เรื่องและรู้ตัวผู้กระทำ มิฉะนั้นอาจขาดสิทธิ

ถูกฟ้องหมิ่นประมาทออนไลน์ ควรทำอย่างไร

ควรรีบปรึกษาทนายเพื่อประเมินว่าข้อความเข้าข่ายข้อยกเว้น (ติชมโดยสุจริต/ประโยชน์สาธารณะ/พิสูจน์ความจริง) หรือไม่ และพิจารณาแนวทางเจรจาหรือต่อสู้คดี ไม่ควรลบหลักฐานหรือโพสต์โต้ตอบเพิ่ม เพราะอาจทำให้รูปคดีแย่ลง

📚 แหล่งอ้างอิงที่น่าเชื่อถือ (อ่านเพิ่มเติม)

• ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326, 328, 329, 330 (หมิ่นประมาทและข้อยกเว้น) — สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
• พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560 มาตรา 14 — สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
• แนวคำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา — ระบบสืบค้นคำพิพากษาศาลฎีกา
• อ่านเพิ่มเติมจากไทย จีน ลอว์ เฟิร์ม: คู่มือคดีอาญาธุรกิจ (เสาหลัก) · แจ้งความ vs ฟ้องเอง · โดนโกงออนไลน์
• สำหรับบริการทางอาญาเพิ่มจากพาร์ทเนอร์ ทนายความคดีอาญา

ปรึกษาทนายความไทย-จีน ลอว์ เฟิร์ม