เขียนโดย นายศรศักดา จิราพงษ์ · อัปเดตล่าสุด มิถุนายน 2026

ตอบสั้น ๆ: การจ้างแรงงานต่างด้าวในไทยอยู่ภายใต้พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 และที่แก้ไขเพิ่มเติม นายจ้างต้องจ้างเฉพาะคนต่างด้าวที่มี ใบอนุญาตทำงาน และให้ทำเฉพาะงานตามที่ได้รับอนุญาต หากฝ่าฝืน นายจ้างมีโทษปรับตั้งแต่ 10,000-100,000 บาทต่อคนต่างด้าวหนึ่งคน ทำผิดซ้ำมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับ 50,000-200,000 บาท และห้ามจ้างคนต่างด้าว 3 ปี ส่วนแรงงานต่างด้าวที่ทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตก็มีโทษปรับและถูกส่งกลับ การจ้างให้ถูกต้องจึงสำคัญมากสำหรับธุรกิจ บทความนี้อยู่ในชุด คู่มือกฎหมายแรงงานสำหรับนายจ้าง

จ้างแรงงานต่างด้าวถูกกฎหมาย ทำอย่างไร

โดยหลักการนำคนต่างด้าวเข้ามาทำงานทำได้ผ่านช่องทางที่กฎหมายกำหนด เช่น การนำเข้าตามบันทึกความเข้าใจระหว่างรัฐ (MOU) หรือการขออนุญาตจ้างแรงงานต่างด้าวที่อยู่ในไทยอย่างถูกต้อง นายจ้างควรดำเนินการให้ครบ ได้แก่

• ตรวจสอบว่าคนต่างด้าวมีหนังสือเดินทาง/เอกสารแทน และวีซ่าที่ถูกต้อง
• ดำเนินการขอใบอนุญาตทำงานให้ตรงกับประเภทงานและนายจ้าง
• ให้ทำเฉพาะงานและสถานที่ตามที่ได้รับอนุญาต ไม่ให้ทำงานที่สงวนไว้สำหรับคนไทย
• ขึ้นทะเบียนประกันสังคมและปฏิบัติตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานเช่นเดียวกับลูกจ้างไทย

สิ่งสำคัญที่นายจ้างหลายรายมองข้ามคือ แรงงานต่างด้าวที่จ้างถูกกฎหมายก็ได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายแรงงานเช่นเดียวกับลูกจ้างไทย ทั้งค่าจ้างขั้นต่ำ เวลาทำงาน วันหยุด และการขึ้นทะเบียนประกันสังคม อ่านหน้าที่นายจ้างเรื่องประกันสังคมที่ ขึ้นทะเบียนประกันสังคม + หน้าที่นายจ้าง

โทษของการจ้างผิดกฎหมาย

อัตราโทษข้างต้นเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดและอาจมีการปรับปรุง จึงควรตรวจสอบฉบับล่าสุดกับกรมการจัดหางานก่อนดำเนินการ นอกจากโทษปรับแล้ว การจ้างผิดกฎหมายยังกระทบต่อความน่าเชื่อถือและการดำเนินธุรกิจ โดยเฉพาะกิจการที่ต้องต่อใบอนุญาตหรือทำสัญญากับภาครัฐ

สัญญาจ้างและการเปลี่ยนนายจ้าง

แม้เป็นแรงงานต่างด้าว นายจ้างก็ควรทำสัญญาจ้างที่ชัดเจนเช่นเดียวกับลูกจ้างไทย ระบุตำแหน่ง ค่าจ้าง เวลาทำงาน และเงื่อนไขต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับกฎหมายคุ้มครองแรงงาน การเปลี่ยนนายจ้างของแรงงานต่างด้าวมีเงื่อนไขและขั้นตอนเฉพาะตามกฎหมาย ไม่ใช่ย้ายได้อิสระเหมือนแรงงานไทย นายจ้างและลูกจ้างจึงต้องดำเนินการให้ถูกต้องเพื่อไม่ให้ใบอนุญาตมีปัญหา แนวทางร่างสัญญาจ้างที่รัดกุมดูที่ สัญญาจ้างแรงงาน ร่างให้รัดกุม

สำหรับธุรกิจไทย-จีน: กิจการที่มีเจ้าของหรือพนักงานชาวจีน/ต่างชาติ ควรแยกให้ชัดระหว่าง "การจ้างแรงงานต่างด้าว" กับ "การถือหุ้น/ตั้งบริษัทของคนต่างด้าว" ซึ่งอยู่คนละกฎหมาย ผู้บริหารต่างชาติที่ทำงานในไทยก็ต้องมีใบอนุญาตทำงานเช่นกัน การวางโครงสร้างการจ้างและการลงทุนให้ถูกต้องตั้งแต่ต้นช่วยลดความเสี่ยงทางกฎหมาย

งานที่คนต่างด้าวทำไม่ได้ และข้อบังคับในองค์กร

แม้จ้างต่างด้าวถูกกฎหมาย แต่ยังมีงานบางประเภทที่กฎหมายสงวนไว้สำหรับคนไทยและห้ามคนต่างด้าวทำ นายจ้างจึงต้องตรวจสอบว่าตำแหน่งที่จะให้ทำอยู่ในข่ายที่คนต่างด้าวทำได้หรือไม่ ก่อนดำเนินการจ้างและขอใบอนุญาต

• ตรวจสอบบัญชีงานที่ห้าม/อนุญาตให้คนต่างด้าวทำตามที่ทางราชการกำหนด
• ให้ทำเฉพาะงานและนายจ้างตามที่ระบุในใบอนุญาต
• จัดทำข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานและปฏิบัติต่อแรงงานต่างด้าวตามมาตรฐานเดียวกับลูกจ้างไทย

สถานประกอบการที่มีลูกจ้างตามจำนวนที่กฎหมายกำหนดยังต้องมีข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานที่ครอบคลุมลูกจ้างทุกคนรวมถึงแรงงานต่างด้าว ดูรายละเอียดที่ ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน การวางระบบให้ครบตั้งแต่ต้นช่วยลดความเสี่ยงถูกตรวจสอบและลงโทษ

คำถามที่พบบ่อย

จ้างแรงงานต่างด้าวไม่มีใบอนุญาต โทษเท่าไหร่

นายจ้างที่รับคนต่างด้าวทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตหรือให้ทำงานนอกเหนือสิทธิ มีโทษปรับ 10,000-100,000 บาทต่อคนต่างด้าวหนึ่งคน และหากทำผิดซ้ำมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับ 50,000-200,000 บาท พร้อมห้ามจ้างคนต่างด้าว 3 ปี

แรงงานต่างด้าวได้รับความคุ้มครองแรงงานเท่าคนไทยไหม

ได้ แรงงานต่างด้าวที่จ้างถูกกฎหมายได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานเช่นเดียวกับลูกจ้างไทย ทั้งค่าจ้างขั้นต่ำ เวลาทำงาน วันหยุด ค่าชดเชย และการขึ้นทะเบียนประกันสังคม นายจ้างจึงต้องปฏิบัติให้ครบ

แรงงานต่างด้าวเปลี่ยนนายจ้างได้ไหม

เปลี่ยนได้ภายใต้เงื่อนไขและขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด ไม่ใช่ย้ายได้อิสระ ต้องดำเนินการเรื่องใบอนุญาตทำงานให้ถูกต้องเมื่อเปลี่ยนนายจ้าง มิฉะนั้นอาจกลายเป็นการทำงานผิดเงื่อนไข ควรตรวจสอบขั้นตอนกับกรมการจัดหางาน

ผู้บริหาร/ช่างชาวต่างชาติต้องมีใบอนุญาตทำงานไหม

ต้องมี คนต่างด้าวที่ทำงานในไทยไม่ว่าตำแหน่งใดโดยหลักต้องมีใบอนุญาตทำงานที่ตรงกับงานและนายจ้าง การให้ต่างชาติทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตมีความเสี่ยงทั้งต่อบริษัทและตัวบุคคล ควรวางระบบให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น

📚 แหล่งอ้างอิงที่น่าเชื่อถือ (อ่านเพิ่มเติม)

• พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 และที่แก้ไขเพิ่มเติม — สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
• การขอใบอนุญาตทำงานและการจ้างแรงงานต่างด้าว — กรมการจัดหางาน
• ความคุ้มครองตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน — กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
• อ่านเพิ่มเติมจากไทย จีน ลอว์ เฟิร์ม: คู่มือกฎหมายแรงงาน (เสาหลัก) · สัญญาจ้างแรงงาน · ขึ้นทะเบียนประกันสังคม
• สำหรับบริการทางแรงงานเพิ่มจากพาร์ทเนอร์ ทนายความคดีแรงงาน

ปรึกษาทนายความไทย-จีน ลอว์ เฟิร์ม