จ้างทนายร่างสัญญา ต้องเตรียมอะไร และได้งานแบบไหน

เขียนโดย นายศรศักดา จิราพงษ์ · อัปเดตล่าสุด กันยายน 2026

การจ้างทนายร่างสัญญาควรเริ่มจากข้อมูลธุรกรรมจริง ไม่ใช่เริ่มจากแบบสัญญา ผู้ว่าจ้างต้องบอกว่าใครทำอะไร จ่ายเมื่อใด งานผ่านเกณฑ์ไหน และต้องการทางออกอย่างไรเมื่ออีกฝ่ายไม่ทำตาม ขอบเขตงานของทนายควรระบุว่ารวมการแก้ร่างและเจรจากี่รอบ

กรณีของใครบ้างที่ควรจ้างทนายร่างสัญญา

• กำลังเริ่มบริการ สินค้า โครงการ หรือตั้งตัวแทนจำหน่ายรูปแบบใหม่
• เคยใช้แบบเดิมแล้วเกิดปัญหาเรื่องส่งมอบ ชำระเงิน หรือบอกเลิก
• ดีลมีทรัพย์สินทางปัญญา ข้อมูลลับ หลักประกัน หรือวงเงินสูง
• คู่สัญญาอยู่ต่างประเทศหรือใช้สัญญาหลายภาษา

หากอีกฝ่ายส่งร่างมาแล้ว งานหลักอาจเป็นการตรวจและแก้ร่าง ไม่ใช่ร่างใหม่ทั้งฉบับ ควรส่งไฟล์ให้ทนายดูก่อนกำหนดขอบเขต

สิ่งที่ควรทำตอนนี้

1. เขียนสรุปดีลเป็นภาษาธรรมดาว่าแต่ละฝ่ายต้องส่งมอบอะไร
2. กำหนดราคา ภาษี มัดจำ งวดจ่าย และเอกสารเบิกเงิน
3. กำหนดเกณฑ์ตรวจรับ ผู้มีอำนาจอนุมัติ และเวลาสำหรับแก้ไขงาน
4. ระบุเหตุผิดสัญญาที่ธุรกิจรับไม่ได้และผลที่ต้องการให้เกิด
5. รวบรวมแบบเดิม ใบเสนอราคา อีเมล และนโยบายที่ต้องใช้ร่วมกัน
6. ตกลงขอบเขตงานกับทนายเป็นลายลักษณ์อักษร ก่อนเริ่มร่าง

งานที่ควรได้รับจากการร่างสัญญา

ร่างที่สะท้อนดีลจริง

ตัวสัญญาต้องทำให้คนที่ไม่ได้ร่วมเจรจาอ่านแล้วรู้ว่าใครทำอะไร เมื่อใด เอกสารใดใช้ยืนยัน และข้อใดต้องทำก่อนจึงมีสิทธิเรียกเงิน การคัดแบบจากธุรกรรมอื่นแล้วเปลี่ยนชื่ออาจทิ้งเงื่อนไขที่ใช้ไม่ได้ไว้ในร่าง

คำอธิบายจุดเสี่ยงและตัวเลือก

ผู้ตัดสินใจควรรู้ว่าข้อใดเป็นกฎหมาย ข้อใดเป็นการจัดสรรความเสี่ยง และข้อใดต่อรองได้ ทนายอาจเสนอทางเลือกมากกว่าหนึ่งแบบ เช่น จำกัดความรับผิดตามวงเงิน หรือยกเว้นความเสียหายบางประเภท

ชุดลงนามและเอกสารแนบ

ก่อนเซ็นต้องตรวจชื่อคู่สัญญา อำนาจลงนาม วันที่ จำนวนคู่ฉบับ และเอกสารแนบ สัญญาที่ร่างดีแต่แนบท้ายผิดฉบับยังสร้างข้อพิพาทได้ ดูเช็กลิสต์ต่อใน ตรวจสัญญาก่อนเซ็น

เอกสารที่ควรเตรียม

• ข้อมูลคู่สัญญา: หนังสือรับรองและอำนาจลงนาม ใช้ระบุผู้ที่จะถูกผูกพัน
• ข้อตกลงทางการค้า: ใบเสนอราคาและสรุปการประชุม ใช้กำหนดงาน ราคา และกำหนดเวลา
• รายละเอียดงาน: แบบสินค้า ขอบเขตงาน และเกณฑ์ตรวจรับ ใช้ทำหน้าที่ให้วัดผลได้
• ความเสี่ยง: ประกัน หลักประกัน ข้อมูลลับ และทรัพย์สินทางปัญญา ใช้กำหนดผู้รับผิด
• แบบเดิม: สัญญาเก่าและปัญหาที่เคยเกิด ใช้ปิดช่องว่างที่ธุรกิจพบจริง

ระยะเวลาและค่าใช้จ่าย

เวลาร่างขึ้นกับความพร้อมของข้อมูล จำนวนผู้อนุมัติ ภาษา กฎหมายเฉพาะ และจำนวนรอบเจรจา ค่าบริการควรแยกการร่างฉบับแรก การประชุม การแก้ร่าง การเจรจา และการจัดชุดลงนาม หากยังไม่มีข้อมูลครบ ทนายควรแจ้งสมมติฐานที่ใช้หรือขอข้อมูลก่อนลงข้อความสำคัญ

ข้อผิดพลาดที่พบ

• ขอให้ร่างก่อนที่ราคาและขอบเขตงานจะตกลงกัน
• ให้หลายฝ่ายส่งคำแก้โดยไม่มีผู้ตัดสินใจหลัก
• นำสัญญาไทยไปแปลตรงคำโดยไม่กำหนดภาษาที่ควบคุม
• เซ็นฉบับ PDF คนละเวอร์ชันหรือแนบเอกสารไม่ครบ

จุดที่ควรให้ทนายเข้าดูแล

ควรให้ทนายเข้าตั้งแต่โครงสร้างดีลเมื่อมีการโอนสิทธิ ให้ใช้แบรนด์ พัฒนาโปรแกรม ส่งข้อมูลส่วนบุคคล ตั้งตัวแทนผูกขาด หรือมีหลักประกัน งานของทนายอาจรวมสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้อง วางโครงร่าง แก้ข้อความ ประชุมเจรจา และตรวจอำนาจก่อนลงนาม

แหล่งกฎหมาย

• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 149, 150, 368 และบทเฉพาะของเอกเทศสัญญา ตรวจฉบับกฎหมายได้ที่ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
• พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 และที่แก้ไขเพิ่มเติม
• พระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 ตรวจฉบับกฎหมายได้ที่ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป คำตอบของแต่ละกรณีอาจเปลี่ยนตามข้อเท็จจริง เอกสาร และกำหนดเวลา ควรให้ทนายตรวจข้อมูลก่อนลงนามหรือดำเนินการที่กระทบสิทธิ

อ่านภาพรวมได้ที่ คู่มือร่างและตรวจสัญญาธุรกิจ และดูขอบเขต บริการร่างและทบทวนสัญญาทางกฎหมาย