เขียนโดย นายศรศักดา จิราพงษ์ · อัปเดตล่าสุด มิถุนายน 2026

ตอบสั้น ๆ: เมื่อถูกเลิกจ้างโดยไม่มีความผิด ลูกจ้างมีสิทธิได้ "ค่าชดเชย" ตามอายุงาน ตั้งแต่ 30 วันถึงสูงสุด 400 วันของค่าจ้างอัตราสุดท้าย ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน มาตรา 118 และอาจได้ "ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า" (ค่าตกใจ) เพิ่มหากนายจ้างเลิกจ้างกะทันหัน บทความนี้อยู่ในชุด คู่มือกฎหมายแรงงานสำหรับนายจ้าง

ค่าชดเชยเลิกจ้างตามอายุงาน 6 อัตรา

อัตราค่าชดเชยเลิกจ้างตามมาตรา 118 (รวมการเพิ่มอัตรา 400 วันตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ฉบับที่ 7 พ.ศ. 2562) มีดังนี้

ตัวอย่างการคำนวณ

สมมติเงินเดือนสุดท้าย 30,000 บาท (เฉลี่ยวันละ 1,000 บาท) ทำงาน 7 ปี เข้าช่วงอายุงาน 6–10 ปี ได้ค่าชดเชย 240 วัน = 240,000 บาท หากทำงาน 12 ปี เข้าช่วง 10–20 ปี ได้ 300 วัน = 300,000 บาท และหากทำงาน 22 ปี ได้สูงสุด 400 วัน = 400,000 บาท ทั้งนี้ "ค่าจ้างอัตราสุดท้าย" ที่ใช้คำนวณรวมเฉพาะค่าจ้างประจำ ไม่รวมค่าล่วงเวลาหรือสวัสดิการที่ไม่ใช่ค่าจ้าง

ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า ("ค่าตกใจ") คนละก้อนกับค่าชดเชย

อย่าสับสน 2 ก้อนนี้: "ค่าชดเชย" คือเงินตามอายุงานข้างต้น ส่วน "ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า" (ที่คนเรียกกันว่าค่าตกใจ) คือเงินกรณีนายจ้างเลิกจ้างทันทีโดยไม่บอกล่วงหน้าตามมาตรา 17 ลูกจ้างมีสิทธิได้ทั้งสองก้อนพร้อมกัน นอกจากนี้ยังอาจได้ค่าจ้างค้างจ่าย ค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีที่ยังไม่ได้ใช้ และเงินอื่นตามสิทธิด้วย

กรณีไหนไม่ได้ค่าชดเชย และค่าชดเชยพิเศษ

ลูกจ้างจะ "ไม่ได้" ค่าชดเชยหากถูกเลิกจ้างเพราะกระทำผิดร้ายแรงตามมาตรา 119 เช่น ทุจริตต่อหน้าที่ จงใจทำให้นายจ้างเสียหาย ละทิ้งหน้าที่ 3 วันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร หรือฝ่าฝืนข้อบังคับร้ายแรง ในทางกลับกัน หากนายจ้างย้ายสถานประกอบกิจการกระทบการดำรงชีวิต หรือเลิกจ้างเพราะปรับปรุงเทคโนโลยี/เครื่องจักร ลูกจ้างอาจได้ "ค่าชดเชยพิเศษ" เพิ่มตามมาตรา 120–122 และแม้นายจ้างจะจ่ายค่าชดเชยครบ หากเลิกจ้างโดยไม่มีเหตุอันสมควร ลูกจ้างยังฟ้องเรียกค่าเสียหายจากการเลิกจ้างไม่เป็นธรรมได้ รายละเอียดทั้งหมดอ่านได้ที่เสาหลัก คู่มือกฎหมายแรงงานสำหรับนายจ้าง: เลิกจ้าง ค่าชดเชย และข้อบังคับ และเรื่องสิทธิประกันสังคมกรณีว่างงานดูได้ที่ นายจ้างขึ้นทะเบียนประกันสังคม

ไม่จ่ายค่าชดเชย ทำอย่างไรได้

หากนายจ้างไม่จ่ายค่าชดเชยตามกำหนด ลูกจ้างยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานเพื่อให้มีคำสั่งให้จ่าย หรือฟ้องต่อศาลแรงงานซึ่งเป็นกระบวนการที่รวดเร็วและไม่เสียค่าธรรมเนียม นอกจากเงินต้นแล้ว นายจ้างที่ไม่จ่ายตามกำหนดยังต้องเสียดอกเบี้ยและอาจมีเงินเพิ่มตามมาตรา 9 จึงควรเก็บหลักฐาน เช่น หนังสือเลิกจ้าง สลิปเงินเดือน และสัญญาจ้าง เพื่อใช้ดำเนินการ

คำถามที่พบบ่อย

ทำงานไม่ถึง 120 วันถูกเลิกจ้าง ได้ค่าชดเชยไหม

ยังไม่ได้ค่าชดเชยตามมาตรา 118 เพราะต้องทำงานครบ 120 วันขึ้นไป แต่หากนายจ้างเลิกจ้างทันทีโดยไม่บอกล่วงหน้า ก็ยังมีสิทธิได้ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า

ลาออกเองได้ค่าชดเชยไหม

ไม่ได้ ค่าชดเชยเป็นสิทธิเมื่อถูก "เลิกจ้าง" โดยไม่มีความผิด การลาออกเองไม่เข้าเงื่อนไข เว้นแต่เป็นการลาออกที่จริง ๆ แล้วถูกบีบให้ออกซึ่งอาจถือเป็นการเลิกจ้าง ต้องดูข้อเท็จจริง

ได้ค่าชดเชยแล้วยังฟ้องเลิกจ้างไม่เป็นธรรมได้อีกไหม

ได้ ค่าชดเชยกับค่าเสียหายจากการเลิกจ้างไม่เป็นธรรมเป็นคนละเรื่อง หากการเลิกจ้างไม่มีเหตุอันสมควร ลูกจ้างยังฟ้องเรียกค่าเสียหายเพิ่มได้

📚 แหล่งอ้างอิงที่น่าเชื่อถือ (อ่านเพิ่มเติม)

• พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (มาตรา 17 บอกกล่าว · 118 ค่าชดเชย · 119 ข้อยกเว้น · 120–122 ค่าชดเชยพิเศษ · 9 ดอกเบี้ย/เงินเพิ่ม) — สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
• การยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานและสิทธิแรงงาน — กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
• แนวคำพิพากษาศาลฎีกาคดีค่าชดเชยและเลิกจ้าง — ระบบสืบค้นคำพิพากษาศาลฎีกา
• อ่านเพิ่มเติมจากไทย จีน ลอว์ เฟิร์ม: คู่มือกฎหมายแรงงาน (เสาหลัก) · นายจ้างขึ้นทะเบียนประกันสังคม
• สำหรับบริการทางแรงงานเพิ่มจากพาร์ทเนอร์ ทนายความคดีแรงงาน

ปรึกษาทนายความไทย-จีน ลอว์ เฟิร์ม