เขียนโดย นางสาวรดาพัชร์ ทิพย์รักษ์ · อัปเดตล่าสุด มิถุนายน 2026

ตอบสั้น ๆ: เมื่อหย่ากัน "สินสมรส" จะถูกแบ่งคนละครึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1533 หลังหักหนี้ร่วมแล้ว โดยต้องแยก "สินสมรส" (ทรัพย์ที่ได้มาระหว่างสมรส) ออกจาก "สินส่วนตัว" (ทรัพย์ก่อนสมรส มรดก ของให้โดยเสน่หา) ก่อน การแบ่งจึงไม่ใช่แค่ "หาร 2" ทุกอย่าง แต่ต้องจัดประเภททรัพย์ให้ถูกก่อนเสมอ บทความนี้อยู่ในชุด คู่มือฟ้องหย่า 2026

สินสมรสคืออะไร ต่างจากสินส่วนตัวอย่างไร

หัวใจของการแบ่งสินสมรสคือการแยกประเภททรัพย์ให้ถูกก่อน "สินสมรส" ตามมาตรา 1474 คือทรัพย์ที่คู่สมรสได้มา "ระหว่างสมรส" เช่น เงินเดือน โบนัส บ้านหรือรถที่ซื้อระหว่างสมรส (แม้ใส่ชื่อฝ่ายเดียว) รวมถึงดอกผลของสินส่วนตัว และทรัพย์ที่ได้มาโดยพินัยกรรมหรือการให้ที่ระบุว่าเป็นสินสมรส ส่วน "สินส่วนตัว" ตามมาตรา 1471 คือทรัพย์ที่มีอยู่ก่อนสมรส ของใช้ส่วนตัว เครื่องมือประกอบอาชีพ ของหมั้น และทรัพย์ที่ได้มาโดยมรดกหรือการให้โดยเสน่หา ซึ่งไม่ต้องนำมาแบ่ง และข้อสำคัญคือ หากพิสูจน์ไม่ได้ว่าทรัพย์ใดเป็นสินส่วนตัว กฎหมายสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นสินสมรส

มาตรา 1533 แบ่งคนละครึ่ง แต่หลังหักหนี้ร่วมก่อน

เมื่อแยกสินสมรสได้แล้ว มาตรา 1533 ให้แบ่งคนละครึ่งเท่า ๆ กัน แต่ต้องหัก "หนี้ร่วม" (หนี้ที่ก่อระหว่างสมรสเพื่อประโยชน์ครอบครัวตามมาตรา 1490) ออกจากกองสินสมรสก่อน เหลือเท่าใดจึงแบ่งครึ่ง ตัวอย่างเช่น มีสินสมรส 4 ล้านบาท มีหนี้ร่วม (เช่น สินเชื่อบ้าน) 1 ล้านบาท คงเหลือ 3 ล้านบาท แบ่งคนละ 1.5 ล้านบาท การจัดทำบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินให้ครบถ้วนตั้งแต่ต้นจึงสำคัญมาก เพราะหากตกหล่นทรัพย์หรือไม่ได้คิดหนี้ร่วม การแบ่งอาจคลาดเคลื่อนไปหลักแสนหลักล้าน

บ้านใส่ชื่อฝ่ายเดียว อีกฝ่ายแบ่งได้ไหม

ได้ หากบ้านหรือที่ดินนั้นซื้อมา "ระหว่างสมรส" ก็ถือเป็นสินสมรสตามมาตรา 1474 แม้โฉนดจะใส่ชื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเพียงคนเดียว อีกฝ่ายก็มีสิทธิเรียกแบ่งครึ่งหนึ่ง การใส่ชื่อในเอกสารสิทธิเป็นเพียงเรื่องการจดทะเบียน ไม่ได้เปลี่ยนสถานะว่าทรัพย์นั้นเป็นสินสมรสหรือไม่ ทั้งนี้ การตรวจสอบที่ดินและบ้านที่เป็นสินสมรสมีรายละเอียดเพิ่มเติม อ่านได้ที่ คู่มือกฎหมายที่ดินและอสังหาริมทรัพย์

กับดักที่ทำให้เสียเปรียบเรื่องสินสมรส

• ลืมดอกผลของสินส่วนตัว: ค่าเช่าที่ดินก่อนแต่ง ดอกเบี้ยเงินฝากเดิม เงินปันผลหุ้นเก่า ที่เกิดขึ้นระหว่างสมรสถือเป็นสินสมรส ต้องนำมาแบ่ง
• ถูกโอนซ่อนทรัพย์ก่อนหย่า: หากอีกฝ่ายรีบโอนเงินเข้าบัญชีญาติหรือจำนองบ้านหนีการแบ่ง มาตรา 1534 ให้ถือเสมือนว่าทรัพย์นั้นยังมีอยู่เพื่อนำมาแบ่ง และเรียกชดใช้จากส่วนแบ่งของผู้โอนได้
• เซ็นบันทึกแบ่งทรัพย์โดยไม่ปรึกษาทนาย: บันทึกข้อตกลงท้ายทะเบียนหย่ามีผลผูกพัน หากเซ็นโดยไม่ตรวจอาจสละสิทธิในสินสมรสไปโดยไม่รู้ตัว

แบ่งสินสมรสในชั้นไหนได้บ้าง

การแบ่งสินสมรสทำได้ทั้งในกรณีหย่าโดยความยินยอม (ทำบันทึกข้อตกลงท้ายทะเบียนหย่า) และกรณีฟ้องหย่าต่อศาล (ขอให้ศาลแบ่งสินสมรสไปพร้อมกัน) หากกังวลว่าอีกฝ่ายจะยักย้ายถ่ายเททรัพย์ระหว่างคดี ทนายสามารถขอให้ศาลคุ้มครองชั่วคราว เช่น อายัดบัญชีหรือห้ามจำหน่ายจ่ายโอนทรัพย์ได้ ดูภาพรวมขั้นตอนและค่าใช้จ่ายทั้งหมดได้ในเสาหลัก คู่มือฟ้องหย่า 2026: ขั้นตอน ค่าทนาย และวิธีแบ่งสินสมรส

คำถามที่พบบ่อย

เงินเดือนของแต่ละฝ่ายเป็นสินสมรสไหม

เป็น เงินเดือนและรายได้ที่หามาได้ระหว่างสมรสถือเป็นสินสมรสตามมาตรา 1474 แม้จะเข้าบัญชีของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ก็ต้องนำมารวมแบ่งเมื่อหย่า

มรดกที่ได้รับระหว่างสมรสต้องแบ่งไหม

โดยหลักไม่ต้องแบ่ง เพราะทรัพย์ที่ได้มาโดยมรดกหรือการให้โดยเสน่หาเป็นสินส่วนตัวตามมาตรา 1471 เว้นแต่พินัยกรรมหรือหนังสือยกให้จะระบุว่าให้เป็นสินสมรส แต่ "ดอกผล" ของมรดกที่เกิดระหว่างสมรสถือเป็นสินสมรส

แยกกันอยู่หลายปี ทรัพย์ที่หามาช่วงนั้นยังเป็นสินสมรสไหม

โดยหลักตราบที่ยังไม่จดทะเบียนหย่าหรือศาลยังไม่พิพากษาให้หย่า ทรัพย์ที่ได้มายังอาจเป็นสินสมรสได้ การแยกกันอยู่เฉย ๆ ไม่ได้ตัดความเป็นสินสมรสโดยอัตโนมัติ จึงควรปรึกษาทนายเป็นรายกรณี

📚 แหล่งอ้างอิงที่น่าเชื่อถือ (อ่านเพิ่มเติม)

• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (มาตรา 1471 สินส่วนตัว · 1474 สินสมรส · 1490 หนี้ร่วม · 1533 การแบ่ง · 1534 โอนหนีการแบ่ง) — สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
• แนวคำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องสินสมรส-สินส่วนตัว — ระบบสืบค้นคำพิพากษาศาลฎีกา
• อ่านเพิ่มเติมจากไทย จีน ลอว์ เฟิร์ม: คู่มือฟ้องหย่า 2026 (เสาหลัก) · คู่มือจัดการมรดกและทำพินัยกรรม

ปรึกษาทนายความไทย-จีน ลอว์ เฟิร์ม