เจ้าหนี้ยืดเวลาจ่ายหนี้ ผู้ค้ำยังต้องรับผิดไหม
คุณค้ำประกันให้คู่ค้า ต่อมาคู่ค้าขอเลื่อนวันจ่ายเงินและเจ้าหนี้ยอม แต่ไม่มีใครส่งเอกสารมาให้คุณเซ็น เมื่อหนี้ยังไม่จบ เจ้าหนี้กลับเรียกให้คุณจ่ายแทน เรื่องนี้ต้องเริ่มตรวจจากข้อตกลงเลื่อนเวลา ไม่ใช่ดูเฉพาะยอดหนี้ที่เหลือ
ถ้าค้ำประกันหนี้ที่มีกำหนดชำระแน่นอน และเจ้าหนี้ตกลงผ่อนเวลาให้ลูกหนี้โดยผู้ค้ำไม่ได้ตกลงด้วย ผู้ค้ำอาจหลุดพ้นตามมาตรา 700 แต่การปล่อยเวลาผ่านไปหรือยังไม่ฟ้อง ไม่ทำให้หลุดพ้นโดยอัตโนมัติ ต้องตรวจว่ามีการผ่อนเวลาจริงหรือไม่ ขอบเขตหนี้ที่เลื่อน ความยินยอมของผู้ค้ำ และกฎหมายที่ใช้กับสัญญาฉบับนั้น
บทความวิธีดำเนินการและตรวจสิทธิ สำหรับผู้ที่ต้องตัดสินใจจากเอกสารจริง
กรณีของใครบ้างที่เข้าข่าย
- ผู้ค้ำได้รับหนังสือทวงหลังเจ้าหนี้ทำข้อตกลงเลื่อนกำหนดหรือปรับแผนจ่ายกับลูกหนี้
- เจ้าหนี้กำลังจะยอมให้คู่ค้าผ่อนต่อและต้องการทราบว่าจะกระทบสัญญาค้ำเดิมอย่างไร
- ผู้ค้ำถูกขอให้เซ็นเอกสารที่ใช้ชื่อว่ารับทราบ ยืนยันยอด หรือยินยอมปรับโครงสร้างหนี้
บทความนี้อธิบายสิทธิของผู้ค้ำตามสัญญาค้ำประกันทั่วไป กรณีเป็นลูกหนี้ร่วม ผู้จำนองทรัพย์ประกันหนี้คนอื่น หรือใช้มาตรการพักหนี้ตามกฎหมายพิเศษ ต้องแยกตรวจฐานความรับผิดก่อน ไม่ควรนำคำตอบเรื่องผู้ค้ำไปใช้ตรง ๆ
สิ่งที่ควรทำตอนนี้
- ขอสำเนาสัญญาหนี้ สัญญาค้ำ และข้อตกลงแก้ไขทุกฉบับจากคู่สัญญา เก็บไฟล์ที่เห็นหน้าลงชื่อและวันที่ครบ ไม่ใช้เฉพาะตารางยอดหนี้
- ทำลำดับเวลาวันครบกำหนดเดิม วันที่ตกลงผ่อนเวลา และวันครบกำหนดใหม่ แยกแต่ละบัญชีหรือแต่ละงวด หากเอกสารไม่ตรงกันให้ทำเครื่องหมายไว้
- ตรวจว่าคุณเซ็นในฐานะใดและมีข้อความยินยอมอะไรบ้าง รวมถึงข้อความในอีเมลหรือแชตที่ใช้ตอบรับ เก็บบริบทก่อนและหลังข้อความนั้น
- ขอให้เจ้าหนี้ระบุฐานที่ยังเรียกผู้ค้ำเป็นหนังสือ พร้อมสำเนาข้อตกลงที่อ้าง ระหว่างรอตรวจอย่าเพิ่งยอมรับว่าค้างเท่าใดหรือสละข้อต่อสู้
- หากได้รับหมายศาล ให้นำหมาย ซองรับ และเอกสารข้างต้นให้ทนายตรวจทันที การเจรจาไม่ได้ทำให้กำหนดดำเนินคดีหยุดลงเอง
เลื่อนกำหนดกับยังไม่ทวง ต่างกันตรงไหน
มาตรา 700 เริ่มจากหนี้ที่ต้องชำระ ณ เวลามีกำหนดแน่นอน และมีการที่เจ้าหนี้ยอมผ่อนเวลาให้ลูกหนี้ จึงควรมองหาเอกสารหรือพฤติการณ์ที่แสดงว่าคู่สัญญาตกลงเปลี่ยนกำหนดชำระเดิมอย่างไร การที่เจ้าหนี้รับเงินล่าช้าบางครั้งหรือยังไม่ใช้สิทธิฟ้อง เป็นข้อมูลให้ตรวจ แต่ยังไม่พอให้สรุปผลเหมือนกันทุกคดี
ตัวอย่างเพื่ออธิบาย: ข้อตกลงที่เปลี่ยนวันชำระหนี้ก้อนหนึ่งไปเป็นวันใหม่ มีประเด็นต่างจากจดหมายที่เพียงให้ลูกหนี้นำเงินมาจ่ายโดยไม่ได้ตกลงแก้วันครบกำหนด หากเอกสารใช้คำว่าให้โอกาสหรือผ่อนปรน ต้องอ่านผลของข้อตกลงทั้งฉบับ ไม่ตัดสินจากคำเรียกเพียงคำเดียว
เคยยินยอมให้เลื่อนล่วงหน้า ต้องตรวจอะไร
มาตรา 700 วรรคสองกำหนดว่าข้อตกลงที่ผู้ค้ำทำไว้ล่วงหน้าก่อนเจ้าหนี้ผ่อนเวลา ซึ่งมีผลยินยอมให้ผ่อนเวลา ใช้บังคับไม่ได้ แต่มีข้อยกเว้นตามวรรคสามสำหรับผู้ค้ำที่เป็นสถาบันการเงินหรือค้ำประกันเพื่อสินจ้างเป็นปกติธุระ จึงไม่ควรสรุปว่าข้อความยินยอมล่วงหน้าใช้ไม่ได้กับผู้ค้ำทุกประเภท
สัญญาเก่าต้องตรวจวันทำสัญญาและบทเฉพาะกาลของกฎหมายแก้ไขด้วย ส่วนเอกสารยินยอมที่ทำเกี่ยวกับการผ่อนเวลาครั้งจริง ต้องตรวจเวลา เนื้อหา และอำนาจผู้ลงนามต่างหาก การมีลายเซ็นบนเอกสารไม่ได้ตอบได้ทันทีว่าเป็นการยินยอมผ่อนเวลา หรือเป็นเพียงพยานรับเอกสาร
เซ็นเอกสารใหม่แล้วเสี่ยงตรงไหน
แบบฟอร์มปรับโครงสร้างหนี้อาจมีหลายเรื่องรวมกัน ทั้งยืนยันยอด กำหนดใหม่ รับผิดเพิ่ม และหลักประกันใหม่ ให้ขอร่างกลับมาตรวจทั้งฉบับพร้อมเอกสารอ้างถึง หากมีถ้อยคำรับผิดเป็นลูกหนี้ร่วมหรือทำสัญญาค้ำฉบับใหม่ จะต้องตรวจฐานสิทธิอีกชั้นหนึ่ง
ฝั่งเจ้าหนี้ควรจัดเอกสารให้สะท้อนข้อตกลงจริงและตรวจผลต่อผู้ค้ำก่อนตกลงผ่อนเวลา ไม่ควรเชื่อว่าเงื่อนไขยินยอมล่วงหน้าที่อยู่ในแบบฟอร์มเดิมรักษาความรับผิดได้เสมอ ส่วนผู้ค้ำไม่ควรเขียนคำตอบฟันธงว่าตนหลุดพ้นทั้งหมดก่อนเห็นเอกสารครบ
เอกสารที่ควรเตรียม
- คู่สัญญา: บัตรหรือข้อมูลระบุตัวผู้ค้ำ หนังสือรับรองบริษัทและหลักฐานอำนาจผู้เซ็นเมื่อมีนิติบุคคล ใช้ตรวจว่าใครผูกพันในฐานะใด
- หนี้และข้อตกลง: สัญญาหลัก สัญญาค้ำ ตารางชำระ เอกสารผ่อนเวลา และใบรับเงิน ใช้เทียบหนี้ที่ค้ำกับหนี้ที่เลื่อน
- หลักประกัน: สำเนารายการจำนอง จำนำ หรือหลักประกันที่เกี่ยวข้อง เพื่อแยกประเด็นการผ่อนเวลาออกจากการปล่อยหลักประกัน
- ข้อพิพาท: หนังสือทวง อีเมล แชต หมายศาล และหลักฐานรับเอกสาร ใช้ตรวจลำดับเวลาและกำหนดที่ต้องดำเนินการ
ระยะเวลาและค่าใช้จ่าย
เวลาตรวจขึ้นกับจำนวนสัญญา การแก้หนี้หลายครั้ง และการได้เอกสารจากเจ้าหนี้ หากคดีเริ่มแล้วต้องจัดลำดับตามกำหนดในหมาย ค่าใช้จ่ายอาจมีค่าคัดเอกสาร ค่าจัดส่ง และค่าทนายตรวจหรือดำเนินคดี ค่าธรรมเนียมศาลเกิดตามการดำเนินการจริง ต้องประเมินจากเอกสาร ไม่ควรกำหนดราคาเดียวให้ทุกกรณี
ข้อผิดพลาดที่พบ
- เข้าใจว่าเจ้าหนี้ไม่ทวงนานเท่ากับยอมผ่อนเวลา ทำให้พลาดเตรียมหลักฐานข้อตกลง
- เซ็นช่องรับทราบโดยไม่อ่านข้อความที่รับรองความรับผิดหรือเปลี่ยนฐานะของตน
- ใช้วันที่ในตารางหนี้ล่าสุดแทนวันทำสัญญาเดิม จนตรวจเรื่องกฎหมายช่วงเปลี่ยนผ่านผิด
- ไม่ตอบหมายศาลเพราะเชื่อว่าผู้ค้ำหลุดพ้นแล้ว ทำให้เสียโอกาสนำข้อต่อสู้เข้าสู่คดี
จุดที่ควรให้ทนายเข้าดูแล
ควรให้ทนายเข้าดูเมื่อมีเอกสารปรับหนี้หลายฉบับ ลายเซ็นหรือวันที่ถูกโต้แย้ง ข้อตกลงทำก่อนกฎหมายแก้ไข หรือถูกเรียกให้เซ็นสัญญาใหม่พร้อมรับผิดเพิ่ม จุดเหล่านี้มีผลต่อการใช้มาตรา 700 และจำนวนหนี้ที่ยังโต้แย้งอยู่
ทนายช่วยอะไรได้บ้าง
ทนายตรวจฐานะผู้ค้ำและกฎหมายที่ใช้กับสัญญา เปรียบเทียบกำหนดชำระก่อนและหลัง ตรวจหลักฐานความยินยอม ร่างหนังสือขอเอกสารหรือโต้แย้ง และเตรียมคำให้การพร้อมพยานเมื่อมีคดี หากเจรจาผ่อนหนี้ใหม่ ทนายช่วยตรวจถ้อยคำที่กระทบความรับผิดได้โดยไม่รับรองผลล่วงหน้า
ขอบเขตงานที่เกี่ยวข้องดูได้ที่ บริการร่างและทบทวนสัญญาทางกฎหมาย และดูภาพรวมใน คู่มือร่างและตรวจสัญญาธุรกิจ ฉบับสมบูรณ์ 2026
คำถามที่พบบ่อย
ลูกหนี้จ่ายช้า ผู้ค้ำหลุดเลยไหม
ยังสรุปไม่ได้ ต้องแยกการผิดนัดหรือรับเงินช้าออกจากข้อตกลงผ่อนเวลา และตรวจว่าหนี้มีวันชำระแน่นอนกับผู้ค้ำได้ตกลงด้วยหรือไม่
ผู้ค้ำไม่ได้ไปวันที่ทำเอกสาร แปลว่าไม่ได้ยินยอมใช่ไหม
การไม่ไปพบไม่ได้พิสูจน์เรื่องความยินยอมทั้งหมด อาจมีเอกสารหรือการติดต่ออื่น ต้องตรวจผู้ลงนาม อำนาจ และข้อความที่ตกลงจริง
เจ้าหนี้บอกว่าผู้ค้ำเซ็นยอมไว้ตั้งแต่แรก ต้องยอมจ่ายหรือไม่
ต้องตรวจวรรคสองและข้อยกเว้นวรรคสามของมาตรา 700 รวมทั้งวันที่ทำสัญญาและบทเฉพาะกาลก่อน ไม่ควรตอบรับหนี้จากคำอ้างเพียงฝ่ายเดียว
เรื่องที่ช่วยตรวจประเด็นต่อไป
ติดต่อเพื่อตรวจเอกสาร
ส่งคำว่า "ตรวจผ่อนเวลาผู้ค้ำ" พร้อมวันที่ทำสัญญาค้ำและวันที่ถูกขอให้ยินยอม ทาง LINE @thaichineselawfirm เพื่อรับรายการเอกสารเบื้องต้น
กรุณาไม่โพสต์ชื่อคู่กรณี เลขบัตรประชาชน หรือเอกสารคดีในพื้นที่สาธารณะ
คำเตือน
เนื้อหานี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป คำตอบของแต่ละกรณีอาจเปลี่ยนตามข้อเท็จจริง เอกสาร และกำหนดเวลา ควรให้ทนายตรวจข้อมูลก่อนลงนามหรือดำเนินการที่กระทบสิทธิ
แหล่งกฎหมายที่ใช้จัดทำบทความ
ป.พ.พ. มาตรา 700; ตรวจวันทำสัญญาและบทเฉพาะกาลของกฎหมายแก้ไขฉบับที่ 20 และ 21 ประกอบ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ฉบับสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เผยแพร่โดยสถานีตำรวจนครบาลหลักสอง
