เงินในบัญชีพ่อถอนไม่ได้ ธนาคารขออะไรบ้าง

เรื่องเร่งด่วนอย่างหนึ่งหลังการสูญเสียคือค่าใช้จ่ายที่ตามมา ทั้งค่าจัดงาน ค่ารักษาพยาบาลที่ค้างอยู่ และภาระอื่น ๆ ลูกหลานหลายคนจึงคิดจะไปถอนเงินจากบัญชีของพ่อมาใช้ก่อน แต่พอไปถึงธนาคารกลับพบว่าทำไม่ได้ เจ้าหน้าที่แจ้งว่าบัญชีถูกอายัดเพราะเจ้าของเสียชีวิต และขอเอกสารหลายอย่างที่ไม่เคยได้ยินมาก่อน คำถามคือ ทำไมเงินของพ่อถึงถอนไม่ได้ และต้องทำอย่างไรจึงจะถอนออกมาได้อย่างถูกต้อง

ทำไมธนาคารถึงไม่ยอมให้ถอน

เมื่อธนาคารทราบว่าเจ้าของบัญชีเสียชีวิต ธนาคารมีหน้าที่ต้องระงับการเคลื่อนไหวของบัญชี เพราะเงินในบัญชีนั้นได้กลายเป็นทรัพย์มรดกที่ต้องตกทอดแก่ทายาททุกคนตามกฎหมาย ไม่ใช่ของใครคนใดคนหนึ่งที่จะถอนไปใช้ได้ตามใจ

หากธนาคารปล่อยให้ใครก็ตามถอนเงินไปโดยไม่มีอำนาจตามกฎหมาย ธนาคารเองอาจต้องรับผิดต่อทายาทคนอื่น ๆ ด้วยเหตุนี้ธนาคารจึงต้องการหลักฐานที่ชัดเจนว่าผู้มาติดต่อมีอำนาจจัดการทรัพย์มรดกจริง ซึ่งโดยทั่วไปคือ คำสั่งศาลแต่งตั้งผู้จัดการมรดก

กุญแจสำคัญคือการตั้งผู้จัดการมรดก

ในกรณีส่วนใหญ่ การจะถอนเงินจากบัญชีของผู้ตายได้ ต้องดำเนินการตั้งผู้จัดการมรดกโดยคำสั่งศาลเสียก่อน เมื่อได้คำสั่งแล้ว ผู้จัดการมรดกจึงนำเอกสารไปติดต่อธนาคารเพื่อขอถอนหรือปิดบัญชี และนำเงินมารวมเข้ากองมรดกเพื่อจัดการและแบ่งปันต่อไป (อ่านขั้นตอนการตั้งผู้จัดการมรดกในบทความเรื่องพ่อเพิ่งเสีย บ้านยังติดชื่อพ่อ)

เอกสารที่ธนาคารมักขอ ได้แก่ คำสั่งศาลแต่งตั้งผู้จัดการมรดกและหนังสือรับรองคดีถึงที่สุด ใบมรณบัตรของเจ้าของบัญชี บัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้านของผู้จัดการมรดก สมุดบัญชีหรือข้อมูลบัญชีของผู้ตาย และแบบฟอร์มของธนาคารแต่ละแห่ง ทั้งนี้รายละเอียดอาจต่างกันไปในแต่ละธนาคาร จึงควรสอบถามล่วงหน้าเพื่อเตรียมเอกสารให้ครบ

กรณีเงินจำนวนไม่มาก

ในทางปฏิบัติ ธนาคารบางแห่งอาจมีแนวทางผ่อนปรนสำหรับเงินจำนวนไม่มาก โดยอาจพิจารณาจ่ายให้ทายาทได้โดยไม่ต้องมีคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดก หากทายาทแสดงเอกสารความเป็นทายาทและทำหนังสือรับรองหรือยินยอมกันครบถ้วน อย่างไรก็ตาม เกณฑ์และเงื่อนไขขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละธนาคาร และมักใช้ได้กับยอดเงินที่ไม่สูงนัก หากเป็นเงินก้อนใหญ่หรือมีทายาทหลายฝ่าย การตั้งผู้จัดการมรดกยังเป็นวิธีที่ปลอดภัยและเป็นธรรมที่สุด

ข้อควรระวังที่สำคัญมาก

สิ่งที่ไม่ควรทำเด็ดขาดคือ การใช้บัตรเอทีเอ็มของผู้ตายกดเงินออกมาหลังจากที่ทราบว่าเสียชีวิตแล้ว แม้จะรู้รหัสก็ตาม เพราะเงินนั้นเป็นของกองมรดกที่ต้องแบ่งให้ทายาททุกคน การกดเงินออกไปใช้เองอาจกลายเป็นปัญหาทั้งกับทายาทคนอื่นและในทางกฎหมาย ทางที่ถูกต้องคือดำเนินการผ่านกระบวนการที่ชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: มีชื่อเป็นผู้รับผลประโยชน์ในบัญชี ถอนได้เลยไหม

ตอบ: บัญชีเงินฝากทั่วไปไม่เหมือนกรมธรรม์ประกันที่ระบุผู้รับประโยชน์ เงินในบัญชีของผู้ตายโดยหลักเป็นทรัพย์มรดก ต้องผ่านกระบวนการที่ถูกต้อง ควรตรวจสอบประเภทบัญชีและปรึกษาทนาย

ถาม: บัญชีร่วมสองคน อีกคนถอนได้ไหม

ตอบ: บัญชีร่วมมีรายละเอียดเงื่อนไขต่างกัน บางกรณีเจ้าของร่วมถอนส่วนของตนได้ แต่ส่วนของผู้ตายยังเป็นมรดก ควรตรวจสอบเงื่อนไขบัญชีและปรึกษาก่อนดำเนินการ

ถาม: ต้องรอคดีถึงที่สุดก่อนไหมจึงถอนได้

ตอบ: โดยทั่วไปธนาคารขอหนังสือรับรองคดีถึงที่สุดเพื่อความมั่นใจว่าคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกเป็นที่สุดแล้ว จึงควรเผื่อเวลาส่วนนี้ในการวางแผน

บทความที่เกี่ยวข้อง

• พ่อเพิ่งเสีย บ้านยังติดชื่อพ่อ ต้องตั้งผู้จัดการมรดกก่อน 
• พ่อเสียทิ้งหนี้ไว้ ลูกต้องใช้หนี้แทนไหม 
• อยู่เมืองนอก แต่ต้องตั้งผู้จัดการมรดกให้พ่อแม่ที่ไทย 
• บริการทนายความจัดการมรดกและพินัยกรรม กรุงเทพมหานคร และทั่วราชอาณาจักร ติดต่อ
  

เงินในบัญชีของคนที่จากไป ไม่ใช่ของใครคนเดียว แต่เป็นของครอบครัวทุกคน จัดการให้ถูกทาง คือการให้เกียรติทั้งผู้จากไปและคนที่อยู่