ส่งงานแล้วลูกค้าไม่จ่ายเงิน ผู้รับจ้างควรทำอย่างไร

เขียนโดย นายศรศักดา จิราพงษ์

บริษัทส่งแบบและไฟล์งานครบตามนัด ลูกค้าตอบแชตว่าได้รับแล้ว แต่ถึงวันจ่ายเงินกลับเงียบ บัญชีออกใบแจ้งหนี้ซ้ำอีกครั้งโดยไม่แน่ใจว่างานถือว่าตรวจรับแล้วหรือยัง

ถ้างานที่ตกลงทำส่งมอบครบและถึงกำหนดชำระ ผู้รับจ้างมีทางเรียกค่าจ้างได้ แต่ต้องพิสูจน์ขอบเขตงาน การส่งมอบ การตรวจรับ และยอดที่ครบกำหนดก่อน คำว่า “ได้รับไฟล์แล้ว” อาจไม่เท่ากับ “รับงานโดยไม่มีข้อแก้ไข” โดยเฉพาะเมื่อสัญญากำหนดขั้นตรวจรับไว้ต่างหาก

กรณีของใครบ้างที่เข้าข่าย

บทความนี้ใช้กับผู้รับจ้างทำของหรือบริการธุรกิจที่ส่งผลงานตามข้อตกลงแล้ว เช่น ออกแบบเว็บไซต์ ผลิตสื่อ หรือทำระบบให้ลูกค้า หากยังส่งงานไม่ครบ ลูกค้าแจ้งข้อบกพร่องตามขั้นตอน หรือมีงานเพิ่มที่ไม่ได้ตกลงราคา ต้องแยกยอดและหน้าที่แต่ละส่วนก่อน ส่วนกรณีคู่ค้าส่งงานช้าเป็นปัญหาคนละด้าน ดู วิธีจัดการเมื่อคู่ค้าส่งงานช้า

สิ่งที่ควรทำตอนนี้

1. เปิดสัญญา ใบเสนอราคา และขอบเขตงาน ทำตารางว่างานใดส่งวันไหน ต้องตรวจรับอย่างไร และเงินงวดใดถึงกำหนดแล้ว
2. รวบรวมไฟล์ที่ส่ง หลักฐานอีเมลหรือระบบส่งงาน และข้อความตอบรับ แยกข้อความรับไฟล์ออกจากหนังสือตรวจรับตามสัญญา
3. ขอให้ลูกค้าระบุข้อแก้ไขเป็นรายการและอ้างเกณฑ์ในสัญญา หากลูกค้าเงียบ ให้บันทึกการติดตามเป็นลายลักษณ์อักษรโดยไม่กล่าวหาหรือประจาน
4. ทำบัญชียอดค้างแยกเงินต้น ภาษี และงวดที่ยังมีข้อโต้แย้ง แล้วส่งหนังสือทวงถามตามช่องทางแจ้งหนังสือในสัญญา เก็บหลักฐานการส่งถึงผู้รับ
5. หากยังไม่จ่าย ให้ทนายตรวจสิทธิเรียกเงิน ดอกเบี้ยและค่าเสียหายตามเอกสาร ก่อนเจรจาข้อตกลงชำระหรือดำเนินคดี

หากยังไม่เคยกำหนดเกณฑ์ตรวจรับชัดเจน อ่าน วิธีเขียนสัญญาจ้างบริการและงวดเงิน และเมื่อต้องส่งหนังสือ ดู วิธีทำหนังสือบอกกล่าวทวงถาม

เอกสารที่ควรเตรียม

• คู่สัญญา: สัญญา ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ และข้อมูลบริษัท ใช้ระบุผู้มีหน้าที่จ่ายและช่องทางส่งหนังสือ
• งาน: ขอบเขตงาน รุ่นไฟล์ วันส่ง ลิงก์ส่งงาน และบันทึกตรวจรับ ใช้พิสูจน์ว่าได้ทำและส่งอะไร
• เงินและหนี้: ใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จ และหลักฐานรับเงินบางส่วน ใช้คำนวณยอดคงเหลือโดยไม่เรียกซ้ำ
• ข้อพิพาท: คำขอแก้งาน อีเมลทวงถาม และคำตอบลูกค้า ใช้ตรวจว่ามีเหตุไม่จ่ายตามสัญญาหรือไม่

ระยะเวลาและค่าใช้จ่าย

เรื่องที่มีสัญญา เกณฑ์ตรวจรับ และหลักฐานส่งงานชัด มักประเมินได้เร็วกว่าเรื่องที่ตกลงกันผ่านแชตหลายชุดหรือมีการแก้งานไม่สิ้นสุด ค่าส่งหนังสือ ค่าตรวจงานโดยผู้เชี่ยวชาญ ค่าธรรมเนียมศาล และค่าทนายเป็นคนละรายการ ต้องประเมินจากยอดค้างและเอกสารจริง ไม่ควรตั้งราคาเหมารวมก่อนเห็นข้อโต้แย้ง

ข้อผิดพลาดที่พบ

การออกใบแจ้งหนี้อย่างเดียวโดยไม่เก็บหลักฐานส่งมอบทำให้พิสูจน์วันครบกำหนดยาก อีกอย่างคือหยุดให้บริการหรือปิดการเข้าถึงไฟล์ทันทีทั้งที่สัญญาไม่ให้อำนาจ อาจกลายเป็นข้อกล่าวหาว่าผู้รับจ้างผิดสัญญาเอง อย่าโพสต์ข้อมูลลูกค้าหรือเอกสารการเงินในที่สาธารณะเพื่อกดดันให้จ่าย

จุดที่ควรให้ทนายเข้าดูแล

ควรให้ตรวจเมื่อยอดค้างสูง ลูกค้าอ้างงานไม่ผ่านทั้งที่ใช้ผลงานแล้ว มีสัญญาหลายฉบับหรือมีสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาเกี่ยวข้อง รวมถึงเมื่อใกล้ครบกำหนดฟ้องตามประเภทหนี้ การตัดสินใจฟ้องหรือเลิกสัญญาต้องอาศัยวันที่และลักษณะสัญญาจริง

ทนายช่วยอะไรได้บ้าง

ทนายตรวจหน้าที่ส่งงานและเกณฑ์ตรวจรับ ทำตารางยอดหนี้ ร่างหนังสือทวงถามตามสัญญา เจรจาแผนชำระ และเตรียมหลักฐานสำหรับฟ้องหากตกลงไม่ได้ หากต้องปรับสัญญารอบถัดไป ดู บริการร่างและทบทวนสัญญา

คำถามที่พบบ่อย

ลูกค้าตอบว่าได้รับไฟล์แล้ว ถือว่าตรวจรับไหม

ยังสรุปไม่ได้ ต้องดูว่าคู่สัญญากำหนดขั้นตรวจรับและเวลาคัดค้านไว้อย่างไร รวมถึงพฤติการณ์ใช้ผลงานจริง

ไม่ทำสัญญาเป็นกระดาษ เรียกค่าจ้างได้ไหม

อาจเรียกได้หากพิสูจน์ข้อตกลง งานที่ทำ ผู้ว่าจ้าง และราคาได้ แต่หลักฐานแต่ละคดีต่างกัน ควรรวมใบเสนอราคา แชต และรายการส่งงานไว้ก่อน

เรื่องสิทธิและขั้นตอนสัญญาโดยรวมอยู่ใน คู่มือร่างและตรวจสัญญาธุรกิจ

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป คำตอบของแต่ละกรณีอาจเปลี่ยนตามข้อเท็จจริง เอกสาร และกำหนดเวลา ควรให้ทนายตรวจข้อมูลก่อนลงนามหรือดำเนินการที่กระทบสิทธิ

แหล่งกฎหมาย

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 587 เรื่องจ้างทำของ และมาตรา 602 เรื่องการจ่ายสินจ้างเมื่อรับมอบงานหรือส่วนของงานตามเงื่อนไข ตรวจตัวบทจาก ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่เทศบาลนครสุราษฎร์ธานีเผยแพร่