เขียนโดย นางสาวรดาพัชร์ ทิพย์รักษ์ · อัปเดตล่าสุด มิถุนายน 2026

ตอบสั้น ๆ: สัญญาก่อนสมรส (Prenuptial Agreement) คือข้อตกลงเรื่อง "ทรัพย์สินระหว่างสามีภริยา" ที่ทำกันก่อนแต่งงาน เพื่อกำหนดว่าทรัพย์ใดเป็นของใครและจะจัดการอย่างไร กฎหมายไทยให้ทำได้ แต่ต้อง จดแจ้งข้อตกลงไว้ในทะเบียนสมรสพร้อมกับการจดทะเบียนสมรส ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1466 มิฉะนั้นข้อตกลงเรื่องทรัพย์สินส่วนนั้นเป็นโมฆะ และข้อตกลงต้องไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดี บทความนี้อยู่ในชุด คู่มือฟ้องหย่าและกฎหมายครอบครัว

สัญญาก่อนสมรสตกลงอะไรได้

โดยหลักสัญญาก่อนสมรสใช้กำหนดเรื่อง "ทรัพย์สิน" เช่น ระบุว่าทรัพย์ใดเป็นสินส่วนตัวของแต่ละฝ่าย การจัดการทรัพย์สินระหว่างสมรส หรือวิธีแบ่งทรัพย์หากความสัมพันธ์สิ้นสุด ช่วยลดข้อพิพาทเรื่องเงินทองในอนาคต โดยเฉพาะกรณีที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีทรัพย์สิน ธุรกิจ หรือหนี้สินมาก่อนแต่งงาน อย่างไรก็ดี สัญญาก่อนสมรสมีขอบเขตจำกัดเฉพาะเรื่องทรัพย์สิน ไม่อาจใช้กำหนดเรื่องที่ขัดกฎหมายหรือสิทธิหน้าที่บางประการระหว่างสามีภริยาได้

เงื่อนไขให้มีผล: จดแจ้งพร้อมสมรส (ม.1466)

หัวใจที่ทำให้สัญญาก่อนสมรสใช้บังคับได้คือ ต้องทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อคู่สมรสและพยาน และ จดแจ้งข้อตกลงนั้นไว้ในทะเบียนสมรสในวันจดทะเบียนสมรส หากไปตกลงกันเองภายหลังการสมรส หรือไม่จดแจ้งในทะเบียนสมรส ข้อตกลงเรื่องทรัพย์สินก่อนสมรสนั้นจะเป็นโมฆะ นอกจากนี้ข้อตกลงต้องไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน การวางถ้อยคำให้ถูกต้องและดำเนินการในจังหวะที่ถูกต้องจึงสำคัญมาก

ทำหลังสมรสได้ไหม: การจะแก้ไขหรือเพิ่มข้อตกลงเรื่องทรัพย์สินหลังสมรสทำได้ยากและมีข้อจำกัดตามกฎหมาย โดยหลักต้องได้รับอนุญาตจากศาล จึงควรวางแผนและทำสัญญาก่อนสมรสให้เรียบร้อยตั้งแต่ต้น

เกี่ยวกับสินสมรส-สินส่วนตัวอย่างไร

ถ้าไม่มีสัญญาก่อนสมรส กฎหมายจะใช้หลักสินสมรส-สินส่วนตัวตามปกติ และเมื่อหย่าก็แบ่งสินสมรสคนละครึ่งตามมาตรา 1533 สัญญาก่อนสมรสจึงเป็นเครื่องมือ "ปรับ" กติกาทรัพย์สินให้เหมาะกับคู่ของตนภายในกรอบที่กฎหมายอนุญาต เพื่อให้รู้ชัดว่าอะไรเป็นของใคร การเข้าใจหลักการแบ่งสินสมรสพื้นฐานจึงช่วยให้ออกแบบสัญญาได้ดี อ่านเพิ่มที่ แบ่งสินสมรสตามมาตรา 1533 และเมื่อมีเหตุต้องเลิกรา ทรัพย์สินที่ตกลงไว้ก็เป็นฐานในการแบ่ง ดูเส้นทางฟ้องหย่าที่ ฟ้องหย่าฝ่ายเดียว หรือกรณีมีค่าทดแทนที่ ค่าทดแทนจากชู้และคู่สมรส

จุดเด่นสำหรับคู่สมรสไทย-ต่างชาติ

สัญญาก่อนสมรสมีประโยชน์มากสำหรับคู่ไทย-ต่างชาติที่มักมีทรัพย์สินอยู่หลายประเทศ การกำหนดให้ชัดว่าทรัพย์ใดเป็นของใครและจะใช้กฎหมายใดในเรื่องทรัพย์สิน ช่วยลดความซับซ้อนเมื่อเกิดข้อพิพาทหรือต้องหย่าในภายหลัง ทั้งนี้ต้องคำนึงถึงประเด็นกฎหมายขัดกันและการบังคับใช้ในต่างประเทศด้วย ดูเพิ่มที่ ฟ้องหย่าคู่สมรสต่างชาติ การมีทีมที่สื่อสารได้ทั้งไทย-จีน-อังกฤษช่วยร่างสัญญาที่เข้าใจตรงกันทั้งสองฝ่าย

คำถามที่พบบ่อย

ทำสัญญาก่อนสมรสแล้วไม่จดแจ้งในทะเบียนสมรส ใช้ได้ไหม

โดยหลักข้อตกลงเรื่องทรัพย์สินก่อนสมรสที่ไม่ได้จดแจ้งไว้ในทะเบียนสมรสในวันจดทะเบียนสมรสจะเป็นโมฆะ จึงต้องดำเนินการให้ครบขั้นตอนพร้อมการสมรส ไม่ใช่เพียงเซ็นกันเองไว้ก่อน

สัญญาก่อนสมรสกำหนดเรื่องบุตรหรือค่าเลี้ยงดูได้ไหม

สัญญาก่อนสมรสมีขอบเขตเรื่องทรัพย์สินเป็นหลัก ส่วนเรื่องบุตร เช่น อำนาจปกครองและค่าอุปการะเลี้ยงดู เป็นเรื่องที่ศาลพิจารณาโดยยึดประโยชน์สูงสุดของบุตรเป็นสำคัญ ไม่อาจผูกมัดล่วงหน้าด้วยสัญญาในลักษณะที่ขัดต่อสิทธิของบุตร

เขียนให้ฝ่ายหนึ่งได้ทรัพย์ทั้งหมด ทำได้ไหม

ข้อตกลงที่ไม่เป็นธรรมอย่างร้ายแรงหรือขัดต่อความสงบเรียบร้อย/ศีลธรรมอันดี อาจตกเป็นโมฆะหรือไม่อาจบังคับได้ การออกแบบสัญญาให้สมเหตุผลและถูกกฎหมายจึงสำคัญกว่าการเขียนเอาเปรียบ ควรปรึกษาทนายเพื่อให้สัญญาบังคับได้จริง

คู่ต่างชาติทำสัญญาก่อนสมรสในไทยได้ไหม

ทำได้ หากจดทะเบียนสมรสในไทยและดำเนินการตามแบบที่กฎหมายไทยกำหนด แต่ควรพิจารณาประเด็นกฎหมายขัดกันและการรับรองเอกสารเพื่อใช้ในต่างประเทศประกอบ การปรึกษาทนายที่เชี่ยวชาญคดีไทย-ต่างชาติช่วยให้สัญญาใช้ได้ทั้งสองระบบ

📚 แหล่งอ้างอิงที่น่าเชื่อถือ (อ่านเพิ่มเติม)

• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (มาตรา 1465-1469 สัญญาก่อนสมรส · 1466 การจดแจ้ง · 1533 แบ่งสินสมรส) — สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
• การจดทะเบียนสมรสและการจดแจ้งสัญญาก่อนสมรส — กรมการปกครอง
• แนวคำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องสัญญาก่อนสมรสและทรัพย์สินระหว่างสามีภริยา — ระบบสืบค้นคำพิพากษาศาลฎีกา
• อ่านเพิ่มเติมจากไทย จีน ลอว์ เฟิร์ม: คู่มือฟ้องหย่า (เสาหลัก) · แบ่งสินสมรส ม.1533 · ฟ้องหย่าคู่สมรสต่างชาติ
• สำหรับบริการทางครอบครัวเพิ่มจากพาร์ทเนอร์ ทนายความคดีครอบครัว

ปรึกษาทนายความไทย-จีน ลอว์ เฟิร์ม