ผู้รับเหมาจ้างช่วงโดยไม่บอกเจ้าของงาน เลิกสัญญาได้ไหม

ผู้เขียน: นายศรศักดา จิราพงษ์ · เผยแพร่ 7 ตุลาคม 2569

เจ้าของโครงการตกลงจ้างผู้รับเหมารายหนึ่งเพราะเชื่อทีมงานและผลงานเดิม พอไปดูหน้างานกลับพบอีกบริษัทเป็นคนทำทั้งหมด ผู้รับเหมาบอกว่าเป็นเรื่องปกติของการจ้างช่วง เจ้าของงานจะสั่งหยุดหรือเลิกสัญญาได้ทันทีหรือไม่?

ผู้รับจ้างทำของอาจให้ผู้อื่นทำงานแทนทั้งหมดหรือบางส่วนได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 607 แต่มีข้อยกเว้นเมื่องานยึดความรู้ความสามารถเฉพาะตัวผู้รับจ้าง และต้องตรวจข้อห้ามจ้างช่วงในสัญญาด้วย แม้จ้างช่วงได้ ผู้รับจ้างเดิมยังรับผิดต่อการกระทำของผู้รับจ้างช่วง การพบคนใหม่ที่หน้างานจึงยังไม่ใช่เหตุให้เลิกสัญญาได้ทุกกรณี

กรณีใดเข้าข่าย และต้องแยกจากเรื่องใด

บทความนี้เป็นวิธีตรวจสิทธิของผู้ว่าจ้างงานที่มุ่งผลสำเร็จ เช่น รับเหมาก่อสร้าง ผลิตงานตามแบบ หรือพัฒนาระบบ โดยผู้รับจ้างหลักยังเป็นคู่สัญญาอยู่ แต่ให้คนอื่นทำงานบางส่วนหรือทั้งหมด หากคู่สัญญาต้องการเปลี่ยนบริษัทที่รับผิดทั้งสัญญา เป็นอีกเรื่องหนึ่ง ควรอ่าน วิธีตรวจเมื่อคู่ค้าขอโอนสัญญาให้บริษัทอื่น

คำถามแรกคือในสัญญาระบุชื่อบุคลากรหลักหรือคุณสมบัติเฉพาะของผู้รับจ้างหรือไม่ คำถามถัดมาคือมีข้อห้ามจ้างช่วงหรือเงื่อนไขต้องขออนุมัติเป็นหนังสือหรือไม่ หากเป็นสัญญาจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ต้องตรวจเงื่อนไขและกฎหมายเฉพาะของงานนั้นเพิ่ม บทความนี้ไม่ได้สรุปแทนสัญญาภาครัฐ

สิ่งที่ควรทำตอนนี้

1. ตรวจสัญญาหลัก ข้อกำหนดงาน เอกสารประกวดราคาและบันทึกแก้ไข มองหาคำว่า “จ้างช่วง” “ผู้รับเหมาช่วง” “บุคลากรหลัก” และขั้นตอนขออนุมัติ
2. ขอชื่อบริษัทหรือบุคคลที่เข้าทำงาน ขอบเขตงานที่รับช่วง ใบอนุญาตหรือคุณสมบัติที่เกี่ยวข้อง และหลักฐานการอนุมัติที่ผู้รับจ้างอ้าง โดยทำเป็นหนังสือหรืออีเมล
3. บันทึกข้อเท็จจริงที่หน้างานอย่างปลอดภัย เช่น วันที่ ทีมที่เข้าทำ จุดที่งานเปลี่ยน และข้อบกพร่องที่ตรวจพบ อย่าเผยแพร่ภาพคนงานหรือข้อมูลส่วนตัวโดยไม่จำเป็น
4. ให้ผู้รับจ้างหลักตอบว่าจะรับผิดชอบงานและแก้ปัญหาอย่างไร หากมีการผิดข้อสัญญาหรือคุณภาพงาน ให้บอกกล่าวตามเงื่อนไขในสัญญาและตามลักษณะการผิดนัดก่อนตัดสินใจเลิก
5. ก่อนจ้างทีมใหม่หรือหักเงินงวด ตรวจสิทธิเลิกสัญญา งานที่ทำเสร็จแล้วและความเสียหายจริงร่วมกัน

เอกสารที่ควรเตรียม

• สัญญาหลัก ขอบเขตงานและใบเสนอราคา ใช้ดูว่าเลือกตัวผู้รับจ้างเพราะทักษะเฉพาะหรือมีข้อห้ามจ้างช่วง
• หนังสืออนุมัติ รายชื่อคนทำงาน หนังสือแต่งตั้งผู้ควบคุมงาน และใบอนุญาตที่เกี่ยว ใช้ตรวจว่ามีการยินยอมจริงหรือไม่
• รายงานตรวจงาน ภาพหน้างาน บันทึกข้อบกพร่อง และหนังสือโต้ตอบ ใช้แยกปัญหาจ้างช่วงออกจากปัญหาคุณภาพ
• หลักฐานงวดเงินและใบตรวจรับ ใช้คำนวณยอดที่ถึงกำหนดหรือยังโต้แย้งอยู่

ระยะเวลา ค่าใช้จ่าย และข้อผิดพลาดที่ทำให้เสียสิทธิ

เวลาตรวจขึ้นอยู่กับจำนวนสัญญา ชั้นของผู้รับเหมาช่วง และความเร่งด่วนของงาน หากต้องตรวจคุณภาพโดยผู้เชี่ยวชาญภายนอกหรือเข้าสู่ข้อพิพาท ค่าใช้จ่ายจะเพิ่มจากการตรวจเอกสารธรรมดา ค่าทนายและค่าใช้จ่ายภายนอกต้องประเมินจากแฟ้มงานก่อน ส่วนค่าธรรมเนียมศาลมีเมื่อมีการฟ้องและขึ้นกับคำขอ ไม่ควรตั้งตัวเลขเดียวใช้ทุกโครงการ

ข้อผิดพลาดที่พบคือสั่งหยุดงานทันทีโดยไม่ตรวจข้อสัญญา จ่ายเงินตรงให้ผู้รับจ้างช่วงทั้งที่สัญญาหลักไม่ได้จัดการเรื่องหนี้ และเซ็นรับงานโดยไม่จดข้อบกพร่อง การรับงานมีผลต่อการโต้แย้งบางเรื่อง ดู การรับงานแล้วพบข้อบกพร่อง ก่อนลงนามใบตรวจรับ

เมื่อใดควรให้ทนายเข้าดูแล และทนายช่วยอะไร

ให้ทนายตรวจเมื่อสัญญาห้ามจ้างช่วงชัดเจนแต่มีคนอื่นเข้าทำงาน ผู้รับจ้างหลักปฏิเสธความรับผิด งานมีความปลอดภัยหรือใบอนุญาตเฉพาะ หรือกำลังจะเลิกสัญญา ทนายช่วยแยกข้อสัญญาจากสิทธิตามมาตรา 607 ตรวจหนังสืออนุมัติและพยานหน้างาน ร่างหนังสือให้แก้ไขหรือหนังสือบอกเลิก และคำนวณผลต่อเงินงวดกับค่าเสียหาย ทั้งนี้ดู คู่มือร่างและตรวจสัญญาธุรกิจ สำหรับภาพรวม

คำถามที่พบบ่อย

ผู้รับจ้างช่วงทำงานเสีย ใครต้องรับผิด

มาตรา 607 ให้ผู้รับจ้างหลักยังต้องรับผิดต่อความประพฤติหรือความผิดของผู้รับจ้างช่วง ผู้ว่าจ้างควรรักษาหลักฐานของงานเสียและส่งคำทวงต่อคู่สัญญาหลักก่อน

เห็นคนงานใหม่ที่หน้างานถือว่าเป็นการจ้างช่วงหรือไม่

ยังสรุปไม่ได้ อาจเป็นลูกจ้างของผู้รับจ้างหลักหรือผู้รับจ้างช่วงจริง ต้องตรวจบริษัทผู้จ่ายค่าจ้าง ผู้ควบคุมงาน ขอบเขตที่รับไปทำ และเอกสารสั่งงาน

แหล่งกฎหมาย

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 587, 594 และ 607 ใน ฉบับเผยแพร่โดยกรุงเทพมหานคร ซึ่งระบุสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาเป็นผู้จัดทำ

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป คำตอบของแต่ละกรณีอาจเปลี่ยนตามข้อเท็จจริง เอกสาร และกำหนดเวลา ควรให้ทนายตรวจข้อมูลก่อนลงนามหรือดำเนินการที่กระทบสิทธิ