ผู้รับเหมาขอค่างานเพิ่ม ต้องจ่ายไหม ตรวจสัญญาตรงไหน

เขียนโดย นายศรศักดา จิราพงษ์

งานก่อสร้างเดินไปครึ่งทาง ผู้รับเหมาส่งใบแจ้งค่างานเพิ่ม อ้างว่าต้องเปลี่ยนวัสดุและทำงานที่แบบไม่ได้ระบุ ฝ่ายผู้ว่าจ้างจำได้ว่าเคยคุยเรื่องนี้ในไลน์ แต่ไม่มีใครจำได้ว่าอนุมัติราคาเมื่อไร

ค่างานเพิ่มไม่ใช่ยอดที่ต้องจ่ายทันทีเพียงเพราะผู้รับเหมายื่นบิล และไม่ใช่ยอดที่ปฏิเสธได้ทุกกรณี ต้องเทียบขอบเขตงานเดิม แบบ BOQ ขั้นอนุมัติการเปลี่ยนงาน และหลักฐานว่ามีคำสั่งให้ทำจริงหรือไม่ หากยังไม่เริ่มงาน ควรตกลงราคา ผลต่อเวลา และผู้มีอำนาจอนุมัติเป็นหนังสือก่อน

กรณีของใครบ้างที่เข้าข่าย

ใช้กับผู้ว่าจ้างหรือผู้รับเหมาในสัญญาก่อสร้าง ตกแต่ง หรือปรับปรุงทรัพย์ที่มีข้อพิพาทว่าเป็น “งานเพิ่ม” จริงหรือรวมในราคาจ้างเดิมอยู่แล้ว หากเป็นสัญญาจ้างแรงงานหรือการซ่อมฉุกเฉินที่มีเงื่อนไขเฉพาะ ต้องตรวจสัญญาและข้อเท็จจริงเพิ่ม

สิ่งที่ควรทำตอนนี้

1. นำสัญญาหลัก แบบ รายการวัสดุ BOQ และเอกสารแนบท้ายมาเรียงตามวันที่ ดูลำดับเอกสารเมื่อข้อความขัดกัน
2. ให้ผู้รับเหมาระบุรายการที่เพิ่ม ปริมาณ เหตุที่ต้องทำ ราคา และผลต่อวันแล้วเสร็จเป็นลายลักษณ์อักษร แยกจากงานแก้ข้อบกพร่องเดิม
3. ตรวจว่าใครในโครงการมีอำนาจสั่งหรืออนุมัติ เช่น เจ้าของงาน ผู้จัดการโครงการ หรือวิศวกรตามสัญญา อย่าคิดว่าทุกแชตจากผู้ควบคุมงานคือคำสั่งจ่ายเงิน
4. ถ้างานยังไม่เริ่ม ให้ตกลงใบสั่งเปลี่ยนงานที่ระบุราคา งวดชำระ และวันเสร็จใหม่ก่อนให้ทำ ถ้างานทำไปแล้ว ให้เก็บภาพหน้างาน ใบส่งวัสดุ บันทึกประชุม และข้อความคำสั่ง
5. ทำตารางเทียบยอดที่ยอมรับ ยอดที่โต้แย้ง และผลต่องวดงาน อย่าหักหรือพักเงินทั้งหมดโดยไม่ดูเงื่อนไขชำระตามสัญญา

สัญญาหลักควรระบุขั้นงานเพิ่มตั้งแต่ต้น อ่าน รายการที่ควรมีในสัญญารับเหมาก่อสร้าง บทความนี้เจาะข้อพิพาทเรื่องบิลเพิ่มหลังเริ่มงาน

เอกสารที่ควรเตรียม

• คู่สัญญาและผู้มีอำนาจ: สัญญา หนังสือรับรองบริษัท หนังสือแต่งตั้งผู้ควบคุมงาน ใช้ตรวจคนสั่งและคนอนุมัติ
• งานหรือทรัพย์: แบบ BOQ สเปก รูปก่อนและหลังทำงาน บันทึกตรวจรับ ใช้แยกงานเดิมจากงานเพิ่ม
• เงินและหนี้: ใบเสนอราคา ใบสั่งเปลี่ยนงาน ใบแจ้งหนี้และหลักฐานจ่ายงวด ใช้ตรวจยอดที่ตกลงกับยอดเรียก
• ข้อพิพาท: รายงานประชุม แชต อีเมล และหนังสือโต้แย้ง ใช้ดูว่าใครสั่งงานเมื่อไร

ระยะเวลาและค่าใช้จ่าย

หากยังไม่ลงมือทำงานเพิ่ม การตกลงราคาและวันเสร็จล่วงหน้ามักจัดการง่ายกว่าเมื่อทำเสร็จแล้ว กรณีงานซ่อนเร้นอาจต้องให้วิศวกรตรวจปริมาณจริง ค่าใช้จ่ายจึงมีทั้งค่าตรวจโดยผู้เชี่ยวชาญ ค่าคัดเอกสาร และค่าทนายตามขอบเขตข้อพิพาท ไม่อาจตั้งราคาเดียวก่อนเห็นแบบและบิล

ข้อผิดพลาดที่พบ

ผู้ว่าจ้างพูดว่า “ทำไปก่อน” แล้วค่อยมาต่อรองราคา ผู้รับเหมาทำงานเพิ่มโดยไม่มีใบอนุมัติ หรือทั้งคู่ไม่แยกงานแก้ความบกพร่องจากงานใหม่ เมื่อเกิดข้อพิพาทจึงพิสูจน์ขอบเขตและราคาที่รับปากกันยาก

จุดที่ควรให้ทนายเข้าดูแล

ให้ทนายเข้าดูเมื่อมีการขู่หยุดงาน ยึดแบบไม่ส่งมอบ เบิกค่างานเพิ่มจำนวนมาก หรือข้ออนุมัติในสัญญาขัดกับการสั่งงานจริง หากคิดจะบอกเลิกสัญญา ต้องตรวจสิทธิและขั้นตอนก่อน อ่าน หลักการบอกเลิกสัญญา

ทนายช่วยอะไรได้บ้าง

ทนายทำตารางเปรียบเทียบสัญญากับบิล ตรวจอำนาจคนสั่งงาน ร่างใบสั่งเปลี่ยนงานหรือหนังสือโต้แย้ง ประสานผู้เชี่ยวชาญตรวจปริมาณ และเจรจายอดที่พิสูจน์ได้ หากกำลังร่างสัญญาใหม่ ดู บริการร่างและทบทวนสัญญา

คำถามที่พบบ่อย

มีข้อความไลน์สั่งงานเพิ่ม แต่ไม่มีใบเซ็น จ่ายไหม

ต้องดูว่าคนส่งข้อความมีอำนาจหรือไม่ ข้อสัญญากำหนดรูปแบบอนุมัติอย่างไร และข้อความระบุราคาเพียงใด ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกโครงการ

งานที่แบบตกหล่นเป็นงานเพิ่มเสมอไหม

ไม่เสมอ ต้องอ่านขอบเขตงาน แบบและ BOQ ร่วมกันก่อนว่าเป็นงานที่รวมในราคาจ้างเดิมหรือไม่

ดู คู่มือร่างและตรวจสัญญาธุรกิจ และ การเขียนเกณฑ์ตรวจรับงานในสัญญาบริการ

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป คำตอบของแต่ละกรณีอาจเปลี่ยนตามข้อเท็จจริง เอกสาร และกำหนดเวลา ควรให้ทนายตรวจข้อมูลก่อนลงนามหรือดำเนินการที่กระทบสิทธิ

แหล่งกฎหมาย

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 587 เรื่องจ้างทำของ และมาตรา 386 ถึง 391 เรื่องเลิกสัญญา ตรวจจาก ตัวบทที่หน่วยงานรัฐเผยแพร่ การพิจารณาว่างานก่อสร้างเป็นจ้างทำของดู คำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์ที่ 545/2567 ซึ่งวินิจฉัยเรื่องประเภทคดี ไม่ได้ตัดสินสิทธิเรียกค่างานเพิ่มในคดีนั้น