จ่ายเงินล่วงหน้าก่อนเริ่มงาน เขียนสัญญาอย่างไรให้ขอคืนได้
เขียนโดย นายศรศักดา จิราพงษ์ · อัปเดตล่าสุด 1 ตุลาคม 2569
ผู้รับจ้างขอเงินล่วงหน้าเพื่อซื้อวัสดุหรือจองทีมงาน คุณกำลังจะโอนเงินแต่สัญญาระบุเพียงยอดรวมกับวันเสร็จ ถ้างานไม่เริ่มตามนัด จะขอเงินก้อนแรกคืนอย่างไร และจะพิสูจน์ได้อย่างไรว่าจ่ายไปเพื่ออะไร?
ก่อนจ่ายเงินล่วงหน้า ให้สัญญาระบุว่างวดแรกเป็นค่าทำงานส่วนใด ต้องเริ่มงานและส่งหลักฐานเมื่อไร หากไม่เริ่มหรือส่งมอบไม่ได้ จะบอกกล่าว เลิกสัญญา และคืนเงินส่วนใดอย่างไร เงินที่จ่ายล่วงหน้าไม่ได้คืนอัตโนมัติทุกกรณี ต้องดูงานที่ทำแล้ว เงื่อนไขสัญญา และเหตุที่สัญญาสิ้นสุด
ใครควรใช้แนวทางนี้
เหมาะกับผู้ว่าจ้างทำของหรือจ้างบริการที่ต้องจ่ายก่อนเห็นผลงาน เช่น สั่งผลิตสินค้า พัฒนาระบบ หรือจ้างตกแต่งพื้นที่ หากเป็นการซื้อขายสินค้าสำเร็จรูป เงินมัดจำตามสัญญาจะซื้อขาย หรือเงินประกันการเช่า ต้องแยกกติกาของธุรกรรมนั้นก่อน อย่าเรียกเงินทุกประเภทว่า “มัดจำ” เพราะชื่อในใบเสร็จอย่างเดียวไม่บอกสิทธิครบถ้วน
ก่อนโอนเงิน ควรทำอะไรตามลำดับ
- ขอสัญญาฉบับที่จะลงนาม ใบเสนอราคา และขอบเขตงานฉบับเดียวกัน ตรวจชื่อผู้รับเงินให้ตรงกับคู่สัญญา หากให้โอนไปบัญชีบุคคลอื่น ให้ขอเหตุผลและหนังสือยืนยันจากผู้มีอำนาจ
- เขียนตารางงวดงานว่าก่อนจ่ายต้องได้อะไร เช่น แบบที่อนุมัติ รายการวัสดุ หรือหลักฐานสั่งผลิต แยกเงินเริ่มงานออกจากงวดตรวจรับให้ชัด
- ระบุวันเริ่มงาน จุดตรวจความคืบหน้า วิธีแจ้งงานช้า ระยะเวลาให้แก้ไข และวิธีคืนเงินหากเลิกสัญญาโดยชอบ กำหนดด้วยว่าวัสดุที่ซื้อด้วยเงินล่วงหน้าเป็นของใคร
- ให้ผู้มีอำนาจของทั้งสองฝ่ายลงนามก่อนชำระเงิน จากนั้นโอนตามช่องทางที่ระบุในสัญญา เก็บสลิป ใบรับเงิน และข้อความยืนยันยอดไว้ด้วยกัน
ถ้าโอนแล้วแต่อีกฝ่ายไม่เริ่มงาน ให้ตรวจวันครบกำหนดและเหตุเลื่อนก่อน ส่งหนังสือแจ้งให้เริ่มหรือแก้ไขภายในเวลาที่เหมาะสมตามสัญญาและข้อเท็จจริง อย่าประกาศเลิกสัญญาทันทีเพียงเพราะไม่สบายใจ เพราะสิทธิเลิกสัญญาต้องมีฐานตามสัญญาหรือกฎหมาย ดูขั้นตอนใน คู่ค้าส่งงานช้า บอกเลิกสัญญาและเรียกเงินคืนได้ไหม
เอกสารที่ควรเตรียม
- สัญญา ใบเสนอราคา ขอบเขตงานและตารางงวด ใช้ดูว่างวดแรกซื้อผลงานหรือสิทธิอะไร
- หนังสือรับรองนิติบุคคลหรือเอกสารยืนยันผู้ลงนาม ใช้ตรวจอำนาจรับงานและรับเงิน
- สลิป ใบเสร็จ ใบกำกับภาษี และข้อความยืนยันบัญชี ใช้พิสูจน์จำนวน ผู้รับ และวันจ่าย
- อีเมลส่งงาน ภาพความคืบหน้า ใบสั่งวัสดุ และหนังสือทวงถาม ใช้แยกงานที่ทำจริงออกจากงานที่ยังไม่ทำ
ระยะเวลา ค่าใช้จ่าย และข้อผิดพลาดที่พบ
การร่างเงื่อนไขก่อนจ่ายขึ้นอยู่กับจำนวนเอกสารและความซับซ้อนของงาน หากเกิดข้อพิพาท ระยะเวลาขึ้นกับการแจ้งแก้ไข การตรวจผลงาน และการเจรจา ค่าร่างสัญญา ค่าตรวจเอกสาร หรือค่าดำเนินคดีต้องประเมินจากเอกสาร ไม่ควรตั้งตัวเลขเดียวใช้กับทุกเรื่อง
ข้อพลาดที่กระทบสิทธิคือโอนก่อนลงนาม ใช้คำว่า “ไม่คืนเงินทุกกรณี” โดยไม่กำหนดผลงานที่ต้องส่ง ไม่ตรวจบัญชีผู้รับ และแจ้งเลิกสัญญาโดยไม่ดูขั้นบอกกล่าว หากเลิกสัญญาโดยชอบ หลักการกลับคืนสู่ฐานะเดิมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391 ยังต้องคำนึงถึงงานที่ทำไปแล้วด้วย จึงไม่ควรรับปากว่าจะได้เงินทั้งหมดคืน
เมื่อไรควรให้ทนายดู และทนายช่วยอะไรได้
ควรให้ทนายตรวจเมื่อยอดล่วงหน้าสูง คู่ค้าให้จ่ายเข้าบัญชีบุคคลอื่น เงื่อนไขคืนเงินขัดกันหลายฉบับ หรือมีงานทำไปบางส่วนแล้ว ทนายช่วยเทียบสัญญากับใบเสนอราคา จัดลำดับหลักฐาน ตรวจสิทธิบอกกล่าวและเลิกสัญญา ร่างเงื่อนไขงวดจ่ายหรือหนังสือทวงถาม และประเมินยอดที่ควรเจรจา สำหรับการตรวจสัญญาทั้งฉบับก่อนเซ็น ดู รายการตรวจสัญญาก่อนเซ็น และ วิธีเขียนสัญญาจ้างบริการ
คำถามที่พบบ่อย
โอนเงินแล้วแต่ยังไม่ลงนามสัญญา ขอคืนได้เลยหรือไม่
ยังตอบจากสลิปเพียงใบเดียวไม่ได้ ต้องดูใบเสนอราคา ข้อความตกลง และงานที่อีกฝ่ายเริ่มทำแล้ว เก็บข้อความทั้งหมดก่อนแจ้งข้อเรียกร้องเป็นลายลักษณ์อักษร
เขียนว่าเงินล่วงหน้าไม่คืนทุกกรณีได้ไหม
ควรระบุเหตุและวิธีคิดเงินที่คู่ค้ามีสิทธิเก็บ ไม่ใช้ประโยคกว้างโดยไม่แยกงานหรือค่าใช้จ่ายจริง ความบังคับได้ของข้อความต้องดูชนิดสัญญาและข้อเท็จจริง
คำเตือนและแหล่งกฎหมาย
เนื้อหานี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป คำตอบของแต่ละกรณีอาจเปลี่ยนตามข้อเท็จจริง เอกสาร และกำหนดเวลา ควรให้ทนายตรวจข้อมูลก่อนลงนามหรือดำเนินการที่กระทบสิทธิ
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 386, 387, 391, 593 และ 602: ตัวบทที่หน่วยงานรัฐเผยแพร่
- ดูภาพรวมการร่างสัญญาใน คู่มือร่างและตรวจสัญญาธุรกิจ
ส่งคำว่า “เงินล่วงหน้า” พร้อมสัญญาและใบเสนอราคาฉบับที่กำลังจะลงนามทาง LINE @thaichineselawfirm เพื่อขอรายการจุดที่ต้องตรวจก่อนจ่าย
