คู่ค้าขอขึ้นราคาหลังเซ็นสัญญา ต้องยอมหรือไม่

โรงงานตกลงราคาวัตถุดิบกับผู้ขายไว้แล้ว แต่ก่อนส่งของอีกฝ่ายแจ้งว่าต้นทุนเพิ่มและขอออกใบเสนอราคาใหม่ ฝ่ายซื้อมีคำสั่งซื้อและสัญญาที่ลงนามไว้ หากยอมจ่ายเพิ่มทันที อาจกลายเป็นการรับเงื่อนไขใหม่โดยไม่ตั้งใจ

คำตอบสั้น: คู่ค้าไม่อาจเปลี่ยนราคาที่ตกลงกันแล้วฝ่ายเดียว เพียงเพราะต้นทุนสูงขึ้น แต่คำตอบอาจเปลี่ยนหากสัญญามีสูตรปรับราคา เงื่อนไขทบทวนราคา ข้อตกลงแก้ไขภายหลัง หรือคำสั่งซื้อเดิมยังไม่เกิดเป็นสัญญา ต้องตรวจเอกสารก่อนตอบรับหรือปฏิเสธ

กรณีใดใช้แนวทางนี้ได้

บทความวิธีตรวจสิทธิเมื่อผู้ขายสินค้าหรือผู้ให้บริการขอขึ้นราคาหลังมีสัญญา เหมาะกับผู้ซื้อที่มีใบสั่งซื้อ ใบตอบรับ สัญญาหลัก หรืออีเมลยืนยันราคาแล้ว หากยังเป็นเพียงใบเสนอราคาที่ไม่เคยตอบรับ ต้องตรวจเรื่องการเกิดสัญญาก่อน ไม่ควรสรุปว่าราคาเดิมผูกพันเสมอ

สิ่งที่ควรทำตอนนี้

• รวบรวมสัญญาหลัก ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ การตอบรับ และเอกสารแนบท้าย แล้วขีดเส้นใต้ราคา ปริมาณ ระยะเวลายืนราคา และวิธีแก้ไขสัญญา
• เทียบราคาที่ขอเพิ่มกับสูตรปรับราคาหรือเหตุพิเศษในสัญญา แยกของที่สั่งและตอบรับแล้วออกจากคำสั่งซื้อครั้งต่อไป
• ตอบเป็นหนังสือว่าอยู่ระหว่างตรวจสิทธิ ไม่รับรองราคาใหม่ และขอเอกสารต้นทุนหรือเหตุที่อ้าง พร้อมย้ำกำหนดส่งมอบเดิม
• หากจะเจรจา ให้ทำบันทึกแก้ไขที่ระบุราคาใหม่ วันเริ่มใช้ ปริมาณที่ครอบคลุม และผลต่อออเดอร์ค้างส่ง โดยให้ผู้มีอำนาจของทั้งสองฝ่ายลงนาม
• ถ้าอีกฝ่ายหยุดส่งของ ให้ตรวจวันครบกำหนดและวิธีบอกกล่าวก่อนตัดสินใจซื้อทดแทนหรือบอกเลิกสัญญา

หากประเด็นไม่ใช่ราคา แต่เป็นการแก้เงื่อนไขอื่นหลังเซ็น ดู วิธีทำบันทึกแก้ไขสัญญา ส่วนการอ้างส่งมอบไม่ได้เพราะเหตุสุดวิสัย ให้เทียบกับ วิธีตรวจข้ออ้างเหตุสุดวิสัย

เอกสารที่ควรเตรียม

เอกสารคู่สัญญา: หนังสือรับรองบริษัทและหลักฐานผู้ลงนาม ใช้ตรวจว่าใครผูกพันกิจการได้ เอกสารราคา: สัญญา ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ และใบตอบรับ ใช้ระบุราคาและวันที่เกิดข้อตกลง เอกสารส่งมอบ: ตารางส่งของ ใบส่งสินค้า และหลักฐานชำระเงิน ใช้แยกออเดอร์ที่ดำเนินไปแล้ว เอกสารข้อพิพาท: อีเมลหรือแชตขอขึ้นราคาและคำตอบทุกฉบับ ใช้ตรวจว่ามีการยอมรับราคาใหม่หรือไม่

ระยะเวลา ค่าใช้จ่าย และข้อผิดพลาด

ความเร็วขึ้นกับจำนวนออเดอร์ ระดับการส่งมอบ และความชัดของเอกสาร หากต้องสั่งสินค้าทดแทน ต้องเทียบต้นทุนจริงและความเสียหายก่อนเรียกร้อง ค่าใช้จ่ายแยกเป็นค่าคัดเอกสารหรือส่งหนังสือ ค่าผู้เชี่ยวชาญถ้าต้องพิสูจน์ต้นทุน และค่าทนายตามขอบเขตงาน ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้ทุกกรณี

ข้อพลาดที่พบบ่อยคือจ่ายตามใบแจ้งหนี้ใหม่โดยไม่สงวนสิทธิ ส่งอีเมลว่า “ตกลง” โดยไม่ได้จำกัดออเดอร์ หรือหยุดจ่ายเงินทุกงวดทั้งที่บางงวดครบกำหนดแล้ว การโต้แย้งควรระบุออเดอร์และเหตุให้ตรง มิฉะนั้นผู้ซื้อเองอาจถูกกล่าวหาว่าผิดสัญญา

เมื่อใดควรให้ทนายเข้าดูแล และทนายทำอะไรได้

ให้ทนายตรวจเมื่อสินค้าจำเป็นต่อการผลิต คู่ค้าหยุดส่งของ มีคำสั่งซื้อหลายชุด หรืออีกฝ่ายอ้างข้อปรับราคาที่ตีความได้หลายทาง ทนายช่วยแยกสัญญาที่ผูกพันแล้ว ตรวจผู้มีอำนาจลงนาม ร่างหนังสือสงวนสิทธิหรือบอกกล่าว เจรจาราคาและกำหนดส่งมอบใหม่ รวมถึงประเมินหลักฐานค่าเสียหายก่อนฟ้อง

คำถามที่พบบ่อย

ต้นทุนวัตถุดิบเพิ่มขึ้น ผู้ขายขึ้นราคาได้เลยไหม

ต้องดูข้อตกลงเรื่องราคาและการปรับราคา ต้นทุนที่เพิ่มอย่างเดียวไม่ได้ตอบว่าเปลี่ยนราคาในออเดอร์ที่ผูกพันแล้วได้

ตอบรับราคาใหม่ทางอีเมลแล้วแก้ได้ไหม

ต้องอ่านถ้อยคำ ผู้ตอบ และบริบททั้งหมด อีเมลอาจเป็นหลักฐานข้อตกลงแก้ไข จึงควรให้ทนายตรวจทันที

อ่านภาพรวมการร่างเงื่อนไขราคาและการแก้สัญญาที่ คู่มือร่างและตรวจสัญญาธุรกิจ หรือดู ขอบเขตบริการตรวจสัญญา

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป คำตอบของแต่ละกรณีอาจเปลี่ยนตามข้อเท็จจริง เอกสาร และกำหนดเวลา ควรให้ทนายตรวจข้อมูลก่อนลงนามหรือดำเนินการที่กระทบสิทธิ

📚 แหล่งกฎหมายที่ใช้ตรวจ

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 368, 369 และ 387 ตาม ฉบับเผยแพร่โดยศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (เอกสารกฎหมายจากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา)