เขียนโดย นายศรศักดา จิราพงษ์ · อัปเดตล่าสุด มิถุนายน 2026

ตอบสั้น ๆ: การข่มขู่ให้ผู้อื่นยอมมอบทรัพย์สินหรือประโยชน์ในลักษณะทรัพย์สิน เป็นความผิดอาญา 2 ฐานที่ใกล้เคียงกัน คือ กรรโชก (มาตรา 337) คือข่มขืนใจโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะทำอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย ชื่อเสียง หรือทรัพย์สิน โทษ จำคุกไม่เกิน 5 ปี และปรับไม่เกิน 100,000 บาท ส่วน รีดเอาทรัพย์ (มาตรา 338) คือข่มขืนใจโดย "ขู่ว่าจะเปิดเผยความลับ" ที่จะทำให้ผู้ถูกขู่หรือผู้อื่นเสียหาย โทษ จำคุกตั้งแต่ 1 ถึง 10 ปี และปรับตั้งแต่ 20,000 ถึง 200,000 บาท ทั้งสองฐานเป็นเรื่องที่ผู้เสียหายควรเก็บหลักฐานและดำเนินคดีโดยเร็ว บทความนี้อยู่ในชุด คู่มือคดีอาญาธุรกิจ

กรรโชก vs รีดเอาทรัพย์ ต่างกันตรงไหน

จุดต่างหลักอยู่ที่ "วิธีการข่มขู่" รีดเอาทรัพย์เป็นการขู่ว่าจะเปิดเผยความลับโดยเฉพาะ จึงมีโทษขั้นต่ำที่หนักกว่า ส่วนกรรโชกครอบคลุมการขู่เข็ญทั่วไปและการใช้กำลัง ทั้งสองฐานต้องมี "การข่มขืนใจจนผู้ถูกขู่ยอม" จึงจะครบองค์ประกอบความผิดสำเร็จ

ตัวอย่างพฤติการณ์ที่พบบ่อย

• ขู่ว่าจะทำร้ายหรือทำลายทรัพย์สินถ้าไม่จ่ายเงิน — เข้าข่ายกรรโชก
• ขู่ว่าจะนำคลิป ภาพ หรือความลับไปเปิดเผยถ้าไม่จ่าย — เข้าข่ายรีดเอาทรัพย์
• เรียกเก็บ "ค่าคุ้มครอง" จากร้านค้าโดยข่มขู่ — เข้าข่ายกรรโชก
• ข่มขู่เรียกเงินผ่านข้อความออนไลน์ — อาจเข้าข่ายและมีประเด็นความผิดทางออนไลน์เพิ่ม

การข่มขู่เรียกเงินทางออนไลน์หรือสื่อสังคม นอกจากอาจเป็นกรรโชก/รีดเอาทรัพย์แล้ว ยังอาจเกี่ยวพันกับความผิดอื่น การแยกแยะว่าการกระทำเข้าข่ายฐานใดต้องดูถ้อยคำและพฤติการณ์ คล้ายกับการแยกเส้นแบ่งระหว่างฉ้อโกงกับยักยอก ดูแนวคิดเรื่องการวางฐานความผิดได้ที่ ฉ้อโกง vs ยักยอกทรัพย์

ขู่ฟ้อง-ขู่แฉ แบบไหนผิด แบบไหนไม่ผิด

การ "ขู่ว่าจะดำเนินคดีตามกฎหมาย" หากใช้สิทธิโดยสุจริตเพื่อเรียกร้องสิ่งที่ตนมีสิทธิ เช่น เจ้าหนี้บอกว่าจะฟ้องหากไม่ชำระหนี้ที่มีอยู่จริง โดยหลักไม่ใช่การกรรโชก แต่หากเป็นการขู่เพื่อเรียกทรัพย์ที่ตนไม่มีสิทธิ หรือขู่จะเปิดเผยความลับเพื่อบีบให้จ่ายเงิน ก็อาจเข้าข่ายความผิด เส้นแบ่งนี้ละเอียดอ่อนและขึ้นกับข้อเท็จจริง ทั้งฝ่ายผู้เรียกร้องและผู้ถูกเรียกจึงควรปรึกษาทนายก่อนดำเนินการ เพื่อไม่ให้การทวงสิทธิโดยชอบกลายเป็นคดีอาญา

เก็บหลักฐานให้ครบ: ผู้เสียหายควรบันทึกข้อความ เสียง คลิป หรือพยานที่แสดงการข่มขู่และการเรียกทรัพย์ พร้อมวันเวลาและช่องทางที่ติดต่อ อย่าลบหลักฐาน และอย่าจ่ายเงินซ้ำโดยไม่ปรึกษา เพราะหลักฐานเหล่านี้สำคัญต่อการดำเนินคดีและการพิสูจน์เจตนาข่มขู่

ตกเป็นผู้เสียหายควรทำอย่างไร

เมื่อถูกข่มขู่เรียกเงิน ผู้เสียหายควรตั้งสติ ไม่ยอมจ่ายโดยไม่ปรึกษา รวบรวมหลักฐานทั้งหมด แล้วแจ้งความร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนหรือฟ้องคดีเอง กรรโชกและรีดเอาทรัพย์เป็นความผิดที่รัฐดำเนินคดีได้ การปรึกษาทนายช่วยประเมินว่าควรแจ้งความหรือฟ้องเอง และวางแผนเก็บหลักฐานเพิ่มอย่างปลอดภัย ความต่างของสองช่องทางดูที่ แจ้งความ vs ฟ้องคดีอาญาเอง และถ้าการข่มขู่มาพร้อมการทำให้เสียชื่อเสียงทางออนไลน์ ดูที่ หมิ่นประมาทออนไลน์

ฝ่ายทวงหนี้ก็ต้องระวังกลายเป็นผู้กระทำ

เจ้าหนี้หรือผู้ประกอบการที่ติดตามหนี้ต้องระวังเช่นกัน เพราะการทวงหนี้ที่ใช้ถ้อยคำข่มขู่ว่าจะทำร้าย จะประจาน หรือจะเปิดเผยความลับ อาจเปลี่ยนจาก "การทวงสิทธิโดยชอบ" กลายเป็นความผิดฐานกรรโชกหรือรีดเอาทรัพย์เสียเอง อีกทั้งการทวงถามหนี้ยังมีกฎหมายเฉพาะที่กำหนดวิธีและข้อห้ามไว้ เช่น ห้ามข่มขู่ ใช้ความรุนแรง หรือประจานลูกหนี้

• ทวงถามด้วยถ้อยคำสุภาพ อ้างอิงมูลหนี้และสิทธิตามกฎหมาย
• ใช้หนังสือบอกกล่าวทวงถามที่ถูกต้องแทนการข่มขู่
• หลีกเลี่ยงการประจานทางออนไลน์ ซึ่งอาจผิดทั้งหมิ่นประมาทและกฎหมายอื่น

การทวงหนี้อย่างถูกวิธีช่วยให้ได้เงินคืนโดยไม่กลายเป็นคดีอาญาเสียเอง วิธีทำหนังสือทวงถามที่มีผลดูที่ หนังสือบอกกล่าวทวงถาม (โนติส)

คำถามที่พบบ่อย

ขู่จะเอาคลิปไปปล่อยถ้าไม่จ่ายเงิน ผิดอะไร

การขู่ว่าจะเปิดเผยความลับหรือคลิปให้เสียหายเพื่อบีบให้จ่ายเงิน เข้าข่ายความผิดฐานรีดเอาทรัพย์ตามมาตรา 338 ซึ่งมีโทษจำคุก 1-10 ปี ผู้เสียหายควรเก็บหลักฐานและรีบดำเนินคดี ไม่ควรจ่ายเงินโดยไม่ปรึกษา

เจ้าหนี้ขู่จะฟ้องถ้าไม่จ่ายหนี้ ผิดกรรโชกไหม

การขู่ว่าจะใช้สิทธิทางกฎหมายเพื่อเรียกหนี้ที่มีอยู่จริงโดยสุจริต โดยหลักไม่เป็นการกรรโชก แต่ถ้าขู่เพื่อเรียกทรัพย์เกินสิทธิหรือใช้วิธีข่มขู่ที่ผิดกฎหมาย อาจเข้าข่ายความผิด ขึ้นกับข้อเท็จจริง ควรปรึกษาทนาย

ยังไม่ได้จ่ายเงิน แต่ถูกขู่แล้ว ดำเนินคดีได้ไหม

การข่มขู่เพื่อเรียกทรัพย์อาจเป็นความผิดได้แม้ผู้เสียหายยังไม่ได้จ่าย โดยอาจเป็นความผิดขั้นพยายามหรือครบองค์ประกอบแล้วแต่พฤติการณ์ ควรเก็บหลักฐานการข่มขู่และปรึกษาทนายเพื่อประเมินรูปคดี

กรรโชกยอมความได้ไหม

กรรโชกและรีดเอาทรัพย์เป็นความผิดอาญาที่รัฐดำเนินคดีได้ โดยหลักไม่ใช่ความผิดอันยอมความได้ จึงไม่ใช่เพียงเรื่องตกลงกันเองแล้วจบ ผู้เสียหายควรดำเนินคดีตามขั้นตอนและปรึกษาทนาย

📚 แหล่งอ้างอิงที่น่าเชื่อถือ (อ่านเพิ่มเติม)

• ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 337 (กรรโชก) และมาตรา 338 (รีดเอาทรัพย์) — สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
• การร้องทุกข์และดำเนินคดีอาญา — สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
• แนวคำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องกรรโชกและรีดเอาทรัพย์ — ระบบสืบค้นคำพิพากษาศาลฎีกา
• อ่านเพิ่มเติมจากไทย จีน ลอว์ เฟิร์ม: คู่มือคดีอาญาธุรกิจ (เสาหลัก) · ฉ้อโกง vs ยักยอก · แจ้งความ vs ฟ้องเอง
• สำหรับบริการทางอาญาเพิ่มจากพาร์ทเนอร์ ทนายความคดีอาญา

ปรึกษาทนายความไทย-จีน ลอว์ เฟิร์ม