สัญญาไม่กำหนดวันจ่ายเงิน ทวงได้เมื่อไร
เขียนโดย นายศรศักดา จิราพงษ์ · ต้นฉบับตรวจข้อมูล 26 ตุลาคม 2569
ส่งสินค้าแล้ว ลูกค้ารับของไปใช้ แต่สัญญาเขียนเพียงราคา ไม่มีวันชำระเงิน พอถามกลับได้คำตอบว่าไม่ได้ตกลงว่าจะจ่ายเมื่อไร จึงยังไม่ต้องจ่าย เจ้าหนี้ควรเริ่มจากการตรวจว่าไม่มีวันจ่ายจริง หรือวันจ่ายอยู่ในเอกสารอีกฉบับ
ถ้าไม่ได้กำหนดเวลาชำระหนี้และอนุมานจากพฤติการณ์ทั้งหมดไม่ได้ เจ้าหนี้เรียกให้ชำระได้โดยพลันตามมาตรา 203 แต่วันเรียกชำระได้กับวันผิดนัดต้องแยกกัน มาตรา 204 วางหลักเรื่องคำเตือนหลังหนี้ถึงกำหนด ส่วนสัญญาที่มีเงื่อนไขตรวจรับ เครดิตเทอม หรือหน้าที่ต้องทำก่อนรับเงิน ต้องตรวจเงื่อนไขนั้นก่อน ไม่ถือว่าเจ้าหนี้เขียนวันในใบแจ้งหนี้เองแล้วลูกหนี้ผิดนัดตั้งแต่วันนั้นเสมอ
กรณีของใครบ้างที่เข้าข่าย
- ผู้ขายหรือผู้รับจ้างที่มีหลักฐานหนี้ แต่ช่องวันจ่ายในสัญญาว่างหรือใช้คำกำกวม
- ลูกหนี้ที่ได้รับใบแจ้งหนี้กำหนดวันชำระใหม่และต้องตรวจว่าเคยตกลงวันนั้นหรือไม่
- ฝ่ายบัญชีที่ต้องเรียงวันส่งมอบ วันรับเอกสาร และวันทวง เพื่อให้ทนายตรวจยอดเรียก
บทความนี้ตอบเรื่องกำหนดชำระและคำเตือน ไม่ยืนยันว่าหนี้มีอยู่เพียงเพราะออกใบแจ้งหนี้ หากมีข้อพิพาทเรื่องสินค้า งานยังไม่เสร็จ หรือสิทธิงดชำระตอบแทน ต้องตรวจมูลหนี้แยกต่างหาก สัญญาแต่ละประเภทอาจมีกฎเฉพาะเรื่องกำหนดชำระด้วย
สิ่งที่ควรทำตอนนี้
- รวบรวมสัญญา ใบเสนอราคา ใบสั่งซื้อ เงื่อนไขหลังเอกสาร และแชทตกลงเครดิตเทอม แยกฉบับที่ทั้งสองฝ่ายยอมรับจากเอกสารที่ออกฝ่ายเดียว
- ทำตารางเหตุการณ์ ระบุวันส่งของ ผู้รับ วันตรวจรับ วันส่งใบแจ้งหนี้ และหลักฐานว่าลูกหนี้ได้รับเอกสารใดแล้ว อย่าใช้วันที่ออกเอกสารแทนวันที่ส่งถึงโดยไม่มีหลักฐาน
- ตรวจงานหรือเอกสารที่ตนยังต้องส่ง เช่น รายงานตรวจรับหรือเอกสารประกอบการจ่าย ถ้ายังขาด ให้ส่งให้ครบและเก็บหลักฐานการรับก่อนสรุปว่าอีกฝ่ายไม่ชำระโดยไม่มีเหตุ
- เมื่อระบุฐานหนี้และกำหนดชำระได้ ให้จัดหนังสือเรียกชำระหรือคำเตือน ระบุรายการหนี้ ยอดคงเหลือ เหตุที่ถึงกำหนด และวิธีชำระ กำหนดวันให้เหมาะกับข้อสัญญาและข้อเท็จจริง
- ส่งถึงคู่สัญญาที่ถูกต้องทางช่องทางตามสัญญา พร้อมวิธีที่พิสูจน์การส่งถึงได้ เก็บคำตอบหรือข้อโต้แย้ง แล้วให้ทนายแยกเงินต้น ดอกเบี้ยและค่าเสียหายที่มีฐานเรียกก่อนดำเนินคดี
ไม่มีวันในสัญญา ไม่ได้แปลว่าไม่มีวันจากเอกสารอื่น
คำว่าเครดิตหลังรับใบแจ้งหนี้ หรือจ่ายเมื่อรับมอบงวด อาจทำให้หาวันครบกำหนดจากเหตุการณ์และข้อตกลงได้ ต้องอ่านเอกสารร่วมกัน รวมทั้งประวัติที่เคยปฏิบัติระหว่างคู่ค้า การเว้นช่องวันที่ในสัญญาหลักจึงยังไม่พอจะใช้มาตรา 203 วรรคแรกโดยไม่ตรวจส่วนอื่น
ใบแจ้งหนี้เป็นหลักฐานอะไรได้บ้าง
ใบแจ้งหนี้ช่วยระบุยอดและรายการที่ขอให้จ่าย แต่ต้องตรวจว่าราคากับวันชำระในนั้นตรงสิ่งที่ตกลงหรือไม่ หากผู้ขายเพิ่งใส่วันเองหลังส่งของ อย่าสรุปว่าเกิดข้อตกลงวันชำระย้อนหลัง การได้รับเอกสารและข้อความในเอกสารอาจเกี่ยวกับการเรียกชำระหรือคำเตือนได้ ซึ่งต้องวิเคราะห์ตามลำดับเวลา
ทำไมต้องแยกถึงกำหนดกับผิดนัด
การถึงกำหนดบอกว่าเรียกให้ชำระได้แล้ว ส่วนการผิดนัดเกี่ยวกับผลของการไม่ชำระ มาตรา 204 วรรคแรกกล่าวถึงหนี้ถึงกำหนดและการเตือนแล้วไม่ชำระ ขณะที่วรรคสองกล่าวถึงวันชำระที่กำหนดตามปฏิทิน การทวงซ้ำหลายครั้งไม่ได้ช่วย หากเริ่มนับผิดวันหรือยังไม่ทำเงื่อนไขก่อนชำระให้ครบ
มีเหตุที่ลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดชอบหรือไม่
มาตรา 205 กำหนดว่าระหว่างที่ยังไม่ชำระเพราะพฤติการณ์ที่ลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดชอบ ลูกหนี้ยังไม่ชื่อว่าผิดนัด ต้องตรวจเหตุจริงและหลักฐาน คำว่าเอกสารไม่ครบหรือระบบจ่ายเงินมีปัญหาไม่ใช่ข้อยกเว้นอัตโนมัติ และการบอกว่าเงินไม่พอไม่ได้ยุติการตรวจความรับผิด
อย่าเขียนดอกเบี้ยย้อนหลังจากวันที่ออกใบแจ้งหนี้ทันที
ให้ทำบัญชีเงินต้นแยกจากดอกเบี้ย ระบุฐานอัตราและวันเริ่มคำนวณเพื่อให้ตรวจสอบได้ หากยังไม่แน่ใจวันผิดนัด ให้ทนายประเมินก่อนส่งยอดสุดท้าย บทความนี้ไม่ตั้งอัตราหรือวันเริ่มคิดแทนการตรวจสัญญาและกฎหมายที่ใช้กับหนี้นั้น
เอกสารที่ควรเตรียม
- คู่สัญญา: ชื่อ ที่อยู่ หนังสือรับรองบริษัทและหลักฐานผู้สั่งซื้อ ใช้ตรวจว่าต้องเรียกจากบุคคลหรือนิติบุคคลใด
- ทรัพย์สินและงาน: สัญญา รายการสินค้า ใบส่งของ ใบตรวจรับ ใช้พิสูจน์สิ่งที่ส่งและเงื่อนไขการจ่าย
- หนี้: ใบแจ้งหนี้ หลักฐานเครดิตเทอม รายการจ่ายบางส่วนและยอดคงเหลือ ใช้จัดวันถึงกำหนดกับยอดจริง
- ข้อพิพาท: หนังสือทวง หลักฐานส่งถึงและข้อความปฏิเสธ ใช้ตรวจคำเตือนและเหตุไม่ชำระ
- เจ้ามรดกและทายาท: ใช้เฉพาะคู่สัญญาเสียชีวิต ต้องตรวจผู้มีอำนาจจัดการมรดก ไม่ส่งหนังสือถึงผู้ตายแล้วถือว่าครบขั้นตอน
ระยะเวลาและค่าใช้จ่าย
ระยะเวลาตรวจขึ้นกับเอกสารเครดิตเทอม จำนวนงวด และข้อโต้แย้งเรื่องการส่งมอบ ไม่มีระยะทวงสากลที่ใช้แทนสัญญาทุกฉบับได้ ค่าเอกสารและค่าส่งหนังสือแยกจากค่าทนาย ค่าธรรมเนียมศาลต้องประเมินตามคำขอและทุนทรัพย์หากต้องฟ้อง อย่ารอให้ทวงครบจำนวนครั้งที่คิดขึ้นเองจนกระทบกำหนดฟ้อง
ข้อผิดพลาดที่พบ
- ถือว่าไม่มีวันชำระจึงทวงไม่ได้ ทั้งที่อาจเรียกชำระได้ตามกฎหมาย
- ใช้วันที่ออกใบแจ้งหนี้เป็นวันผิดนัดโดยไม่ตรวจข้อตกลงและการส่งถึง
- รวมค่าปรับหรือดอกเบี้ยที่ยังไม่มีฐานเข้าเป็นเงินต้นจนยอดทวงตรวจสอบไม่ได้
- โพสต์ชื่อคู่ค้าและเอกสารหนี้ในที่สาธารณะเพื่อกดดัน แทนการส่งถึงผู้เกี่ยวข้องโดยตรง
จุดที่ควรให้ทนายเข้าดูแล
ควรให้ทนายตรวจเมื่อเอกสารหลายฉบับกำหนดวันไม่ตรงกัน ลูกหนี้อ้างว่ายังไม่ผ่านตรวจรับ มีการหักเงินที่ไม่เคยตกลง หรือหนี้ค้างนานจนต้องตรวจอายุความ หากมีข้อเสนอให้ลดหนี้แลกกับการลงนามรับครบ ต้องอ่านผลของเอกสารก่อนเซ็น
ทนายช่วยอะไรได้บ้าง
ทนายช่วยเทียบเอกสารเพื่อระบุวันถึงกำหนด จัดลำดับหลักฐานคำเตือน ตรวจดอกเบี้ยและข้อโต้แย้ง ร่างหนังสือเรียกชำระ เจรจาข้อตกลงจ่าย และประเมินคำขอในคดีจากหลักฐานที่มี ไม่รับรองว่าจะเก็บเงินได้เพียงเพราะส่งหนังสือแล้ว
ขอบเขตงานเกี่ยวกับเรื่องนี้อยู่ใน บริการร่างและทบทวนสัญญาทางกฎหมาย โดยงานพิพาทที่เกิดขึ้นแล้วต้องประเมินขอบเขตแยกจากการร่างสัญญาใหม่
ส่งคำว่า "ตรวจวันจ่ายเงิน" พร้อมประเภทสัญญาและวันที่ส่งมอบ ทาง LINE @thaichineselawfirm เพื่อรับรายการเอกสารเบื้องต้น
คำเตือน
เนื้อหานี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป คำตอบของแต่ละกรณีอาจเปลี่ยนตามข้อเท็จจริง เอกสาร และกำหนดเวลา ควรให้ทนายตรวจข้อมูลก่อนลงนามหรือดำเนินการที่กระทบสิทธิ
คำถามที่พบบ่อย
ส่งแชททวงแทนหนังสือได้ไหม
ต้องตรวจข้อความ ผู้รับ ช่องทางที่ตกลง และหลักฐานการส่งถึงหรือการรับรู้ แชทไม่ถูกตัดทิ้งเพียงเพราะเป็นแชท แต่ข้อความคลุมเครือหรือส่งผิดคนทำให้พิสูจน์ยาก
ต้องให้เวลาลูกหนี้กี่วันเสมอ
ไม่มีจำนวนวันเดียวที่บทความนี้ใช้แทนสัญญาทุกประเภทได้ ให้ตรวจเงื่อนไขกำหนดชำระ คำเตือน และกฎหมายเฉพาะก่อนเขียนหนังสือ
ลูกหนี้รับใบแจ้งหนี้แล้วถือว่ายอมรับยอดทั้งหมดไหม
ยังสรุปไม่ได้ การรับเอกสาร การตรวจรับงาน และการยอมรับหนี้เป็นคนละข้อเท็จจริง ต้องดูข้อความและพฤติการณ์ประกอบ
บทความที่ช่วยตรวจประเด็นต่อ
ภาพรวมเรื่องนี้อยู่ใน คู่มือร่างและตรวจสัญญาธุรกิจ ฉบับสมบูรณ์ 2026
- หนังสือบอกกล่าวทวงถาม (โนติส) เขียนอย่างไรให้มีผลทางกฎหมาย
- ใบเสนอราคากับใบสั่งซื้อไม่ตรงกัน ต้องยึดฉบับไหน
- ส่งงานแล้วลูกค้าไม่จ่ายเงิน ผู้รับจ้างควรทำอย่างไร
แหล่งกฎหมาย
ตรวจแหล่งอ้างอิงวันที่ 26 ตุลาคม 2569 ไม่อ้างคำพิพากษาที่ไม่ได้ตรวจต้นทาง
