ทายาทอยู่ต่างประเทศ ทำหนังสือมอบอำนาจจัดการมรดกอย่างไรให้ใช้ได้จริง

สำหรับทายาทที่อยู่ต่างประเทศ อุปสรรคของการจัดการมรดกที่ไทยแทบไม่ใช่เรื่องกฎหมาย แต่เป็นเรื่อง เอกสารหนึ่งใบ ที่ชื่อว่าหนังสือมอบอำนาจ เพราะถ้าทำถูกต้อง คุณแทบไม่ต้องบินกลับมาเลย แต่ถ้าทำผิดขั้นตอน เอกสารจะถูกตีกลับ ต้องส่งไปมาข้ามประเทศ เสียเวลาเป็นเดือนและเสียค่าส่งซ้ำหลายรอบ

บทความนี้จะอธิบายวิธีทำให้ถูกตั้งแต่ครั้งแรก

มอบอำนาจให้ทำอะไรได้บ้าง

ทายาทที่อยู่ต่างประเทศมอบอำนาจให้ผู้อื่นดำเนินการแทนได้ในหลายเรื่อง เช่น ให้ความยินยอมในการตั้งผู้จัดการมรดก ดำเนินการยื่นคำร้องต่อศาล ติดต่อธนาคารเพื่อจัดการบัญชีของผู้ตาย จดทะเบียนรับโอนที่ดินมรดกที่สำนักงานที่ดิน หรือรับเงินและทรัพย์สินส่วนแบ่งของตน

ผู้รับมอบอำนาจอาจเป็นญาติที่อยู่ในไทยซึ่งไว้ใจได้ หรือทนายความที่ดูแลคดีให้ ทั้งนี้ควรเลือกคนที่ติดต่อได้สะดวกและเข้าใจขั้นตอน เพราะบางหน่วยงานอาจขอเอกสารเพิ่มเติมระหว่างทาง

หัวใจสำคัญ ต้องผ่านการรับรองให้ถูกต้อง

เอกสารที่ลงนามในต่างประเทศ หน่วยงานไทยจะไม่รับทันที เพราะไม่มีทางตรวจสอบได้ว่าผู้ลงนามเป็นตัวจริง ขั้นตอนที่ต้องทำโดยทั่วไปมีดังนี้

ขั้นแรก ลงนามต่อหน้าเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจรับรอง ซึ่งอาจเป็นโนตารีพับลิกในประเทศที่คุณอยู่ หรือเจ้าหน้าที่ของสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลไทยในประเทศนั้น การลงนามต่อหน้าเจ้าหน้าที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทยมักเป็นวิธีที่สะดวกที่สุด เพราะรวบขั้นตอนรับรองไว้ในคราวเดียว

ขั้นที่สอง ผ่านการรับรองนิติกรณ์เอกสาร หากลงนามต่อหน้าโนตารีพับลิกในต่างประเทศ โดยทั่วไปต้องนำเอกสารไปผ่านการรับรองต่อตามขั้นตอนที่กำหนด เพื่อให้ใช้ในราชอาณาจักรไทยได้

ขั้นที่สาม แปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปล หากเอกสารทำเป็นภาษาต่างประเทศ ต้องแปลเป็นไทยโดยผู้แปลที่น่าเชื่อถือและผ่านการรับรองคำแปลตามหลักเกณฑ์ จึงจะใช้ประกอบการดำเนินการในไทยได้

จุดพลาดที่ทำให้ถูกตีกลับบ่อยที่สุด

จากประสบการณ์ทำคดีให้ทายาทที่อยู่ต่างประเทศ ปัญหาที่พบซ้ำ ๆ มีสี่เรื่อง

เรื่องแรก ระบุขอบเขตอำนาจไม่ครอบคลุม เช่น มอบอำนาจให้ยื่นคำร้องต่อศาลอย่างเดียว แต่ไม่ได้ระบุให้ติดต่อธนาคารหรือจดทะเบียนที่ดิน ทำให้ต้องส่งเอกสารใหม่อีกรอบ ทางแก้คือให้ทนายร่างขอบเขตอำนาจให้ครอบคลุมงานที่จะทำจริงตั้งแต่แรก

เรื่องที่สอง ใช้แบบฟอร์มทั่วไปที่ดาวน์โหลดมา ซึ่งมักไม่เหมาะกับงานคดีมรดกและใช้ถ้อยคำที่หน่วยงานไม่รับ

เรื่องที่สาม ลงนามไปก่อนแล้วค่อยไปรับรองภายหลัง ทั้งที่โดยหลักต้องลงนามต่อหน้าเจ้าหน้าที่ผู้รับรอง มิฉะนั้นการรับรองจะไม่สมบูรณ์

เรื่องที่สี่ เอกสารประกอบไม่ครบ เช่น ไม่ได้แนบสำเนาหนังสือเดินทางที่รับรองแล้ว หรือชื่อสะกดในหนังสือมอบอำนาจไม่ตรงกับชื่อในเอกสารไทย ซึ่งเป็นปัญหาที่พบบ่อยมากในกรณีที่ทายาทใช้ชื่อภาษาอังกฤษหรือเปลี่ยนนามสกุลหลังสมรสในต่างประเทศ

เคล็ดลับที่ช่วยประหยัดเวลาได้มาก

สิ่งที่เราแนะนำลูกความเสมอคือ ให้ทนายในไทยร่างหนังสือมอบอำนาจส่งไปให้ก่อน อย่าเพิ่งเขียนเอง เพราะทนายจะรู้ว่าหน่วยงานปลายทางต้องการถ้อยคำแบบใด จากนั้นนำร่างนั้นไปลงนามและรับรองตามขั้นตอน วิธีนี้ลดโอกาสตีกลับได้มากที่สุด

อีกเคล็ดลับคือ ทำหนังสือมอบอำนาจหลายฉบับในคราวเดียว เผื่อไว้สำหรับแต่ละหน่วยงาน เช่น ฉบับสำหรับศาล ฉบับสำหรับธนาคาร และฉบับสำหรับสำนักงานที่ดิน เพราะบางหน่วยงานเก็บต้นฉบับไว้ การเตรียมเผื่อตั้งแต่แรกช่วยไม่ให้ต้องเริ่มกระบวนการรับรองใหม่ทั้งหมด

และหากเอกสารของคุณเป็นภาษาจีนหรือภาษาอื่นที่ไม่ใช่อังกฤษ ควรใช้ทีมที่ทำงานได้หลายภาษาเพื่อให้คำแปลตรงกับถ้อยคำทางกฎหมายไทย ซึ่งเป็นจุดที่คำแปลผิดเพียงคำเดียวอาจทำให้เอกสารใช้ไม่ได้ (อ่านเพิ่มในบทความเรื่องทายาทอยู่จีน ฮ่องกง ไต้หวัน)

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: มอบอำนาจแล้วยังต้องบินกลับไทยไหม

ตอบ: ในหลายกรณีไม่ต้อง หากเอกสารครบถ้วนและมอบอำนาจให้ผู้อื่นดำเนินการแทนได้ทุกขั้น แต่หากคุณเป็นผู้ร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกเอง อาจต้องพิจารณาแนวทางกับทนายเป็นรายกรณี

ถาม: มอบอำนาจให้ญาติ แล้วกลัวเขาเอาทรัพย์ไป ทำอย่างไร

ตอบ: ควรจำกัดขอบเขตอำนาจให้ชัดเจนเฉพาะเรื่องที่จำเป็น เช่น ให้ดำเนินการทางเอกสารได้แต่ไม่ให้มีอำนาจรับเงินหรือขายทรัพย์ และอาจเลือกมอบอำนาจให้ทนายซึ่งมีความรับผิดทางวิชาชีพแทน

ถาม: หนังสือมอบอำนาจมีอายุไหม

ตอบ: โดยทั่วไปมีผลจนกว่าจะดำเนินการเสร็จหรือถูกเพิกถอน แต่บางหน่วยงานอาจกำหนดเงื่อนไขเรื่องความใหม่ของเอกสาร จึงควรสอบถามล่วงหน้าและไม่ควรทำทิ้งไว้นานเกินไปก่อนใช้

บทความที่เกี่ยวข้อง

• อยู่เมืองนอก แต่ต้องตั้งผู้จัดการมรดกให้พ่อแม่ที่ไทย
• ทายาทอยู่จีนแผ่นดินใหญ่ ฮ่องกง ไต้หวัน จัดการมรดกที่ไทย
• โอนที่ดินมรดกที่กรมที่ดิน ขั้นตอนทีละสเต็ป
• บริการทนายความจัดการมรดกและพินัยกรรม กรุงเทพมหานคร และทั่วราชอาณาจักร ติดต่อ
  

อยู่ไกลแค่ไหนก็ดูแลครอบครัวได้ ขอเพียงเอกสารใบเดียวนั้นถูกต้องตั้งแต่ครั้งแรก