รับงานล่าช้าแล้ว ยังเรียกค่าปรับได้ไหม
เขียนโดย นายศรศักดา จิราพงษ์ · ต้นฉบับตรวจข้อมูล 21 ตุลาคม 2569
ผู้รับเหมาส่งงานช้ากว่าวันที่ตกลง คุณต้องรีบเปิดร้านจึงเซ็นใบรับมอบและนำงานไปใช้ พอจะเรียกค่าปรับกลับถูกตอบว่า “รับงานไปแล้ว ไม่ได้ทักท้วงอะไร” ตอนนี้จึงต้องตรวจมากกว่าว่างานช้ากี่วัน
ยังเรียกค่าปรับได้หรือไม่ ต้องตรวจว่ามีข้อตกลงค่าปรับและได้สงวนสิทธิในเวลารับมอบหรือไม่ มาตรา 381 กำหนดเรื่องการสงวนสิทธิเมื่อยอมรับชำระหนี้ ส่วนงานจ้างทำของ มาตรา 597 กำหนดว่าผู้รับจ้างไม่ต้องรับผิดเรื่องส่งมอบช้า หากผู้ว่าจ้างรับมอบโดยไม่อิดเอื้อน การมีข้อค่าปรับในสัญญาเพียงอย่างเดียวจึงไม่พอ และการรับของเข้าพื้นที่อาจไม่ใช่การยอมรับงานขั้นสุดท้ายเสมอ ต้องดูเอกสารกับพฤติการณ์ประกอบ
กรณีของใครบ้างที่เข้าข่าย
- ผู้ว่าจ้างงานก่อสร้าง ตกแต่ง ติดตั้ง หรือผลิตชิ้นงาน ซึ่งงานมาถึงหลังวันครบกำหนดและยังต้องการใช้งานนั้น
- ผู้รับจ้างถูกหักค่าปรับหลังเจ้าของงานเซ็นรับมอบแล้ว และต้องการตรวจว่ามีการสงวนสิทธิอย่างไร
- ผู้จัดการโครงการหรือฝ่ายจัดซื้อกำลังเตรียมใบตรวจรับ ไม่ต้องการให้การรับงานไปใช้งานทำให้เสียสิทธิเรื่องเวลา
บทความนี้เน้นการรับมอบกับสิทธิเรื่องล่าช้าในสัญญาเอกชน ไม่ใช่คู่มือพิจารณาค่าปรับจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ หากปัญหาคืองานชำรุดหลังรับมอบ ต้องแยกหลักเรื่องความบกพร่องออกจากความช้า ดู ตรวจรับงานแล้วเจอข้อบกพร่อง ยังเรียกให้แก้ได้ไหม
สิ่งที่ควรทำตอนนี้
- เปิดสัญญาและเอกสารแก้ไขทั้งหมด ทำตารางวันครบกำหนดเดิม วันขยายเวลา วันส่งมอบจริง และงานส่วนที่ยังไม่เสร็จ อย่านับค่าปรับจากวันเดิมหากมีการตกลงขยายเวลาแล้ว
- รวบรวมใบรับมอบ รายงานตรวจรับ อีเมล และแชตในวันส่งงาน ตรวจว่าใครเป็นผู้เซ็น มีอำนาจรับงานหรือยอมสละสิทธิหรือไม่ และข้อความรับเฉพาะจำนวนหรือรับว่างานเสร็จสมบูรณ์
- หากยังไม่ได้รับมอบ ให้แจ้งข้อสงวนสิทธิเรื่องส่งช้าและค่าปรับให้คู่สัญญาทราบในเวลารับมอบ ระบุสัญญา งานที่รับ และข้อที่อ้าง เก็บหลักฐานว่าอีกฝ่ายได้รับ ไม่บันทึกไว้ในเอกสารภายในอย่างเดียว
- หากรับงานไปแล้ว ให้เก็บหลักฐานเดิมและเรียงเหตุการณ์ตามจริง ห้ามแก้วันที่ ย้อนลงข้อความ หรือทำใบรับมอบใหม่ให้ดูเหมือนสงวนสิทธิไว้ตั้งแต่ต้น ให้ทนายตรวจว่าข้อความและพฤติการณ์เดิมเพียงพอหรือไม่
- แยกวันช้าที่เกิดจากผู้รับจ้างออกจากวันขยายงาน เหตุขัดข้อง และการรออนุมัติจากผู้ว่าจ้าง จัดทำยอดเรียกร้องพร้อมฐานคำนวณ แล้วส่งให้คู่สัญญาตรวจและตอบเป็นหนังสือ
ทำไมมีข้อค่าปรับแล้ว ยังต้องดูใบรับมอบ
มาตรา 381 ครอบคลุมเบี้ยปรับกรณีชำระหนี้ไม่ถูกต้อง เช่น ไม่ตรงเวลา และกำหนดว่าหลังเจ้าหนี้ยอมรับชำระหนี้ จะเรียกเบี้ยปรับได้เมื่อได้บอกสงวนสิทธิไว้ในเวลารับชำระหนี้ ดังนั้นควรตรวจข้อสัญญาเรื่องการรับมอบและข้อสงวนสิทธิประกอบกัน ไม่ถือว่าใบรับมอบเป็นแค่เอกสารให้ฝ่ายบัญชีจ่ายเงิน
งานจ้างทำของยังมีมาตรา 597 ที่เกี่ยวกับการรับมอบโดยไม่อิดเอื้อนโดยเฉพาะ คำว่าอิดเอื้อนในที่นี้ควรอธิบายให้เห็นว่ามีการทักท้วงหรือไม่ยอมรับผลเรื่องความล่าช้า ไม่ใช่เพียงไม่พอใจอยู่ในใจ ต้องตรวจสิ่งที่สื่อสารออกไปและเงื่อนไขสัญญาจริง
บันทึกอย่างไรให้เห็นว่ารับงาน แต่ยังมีข้อพิพาทเรื่องเวลา
ในบันทึกรับมอบควรระบุว่าเป็นการรับงานส่วนใด เมื่อใด มีรายการค้างอะไร และยังสงวนสิทธิเรียกค่าปรับหรือค่าเสียหายจากความล่าช้าตามข้อสัญญาใด ข้อความดังกล่าวเป็นหัวข้อให้จัดทำเอกสารเฉพาะเรื่อง ไม่ใช่สูตรที่รับรองว่าเรียกเงินได้เสมอ
การเขียนว่า “รับไว้ตรวจสอบ” อาจยังไม่บอกว่าทักท้วงเรื่องเวลา ส่วนการรับกุญแจ เปิดใช้พื้นที่ หรือเซ็นใบส่งของ ต้องดูว่าตกลงให้เหตุการณ์ใดเป็นการรับมอบ การเรียกชื่อเอกสารไม่ใช่คำตอบทั้งหมด หากคู่สัญญาไม่ยอมรับข้อสงวน ให้เก็บหลักฐานการแจ้งและให้ทนายประเมินก่อนลงนามข้อความยุติข้อเรียกร้อง
ค่าปรับ ค่าเสียหาย และการหักเงิน ต้องแยกกัน
ถึงมีสิทธิเรียกค่าปรับ ก็ยังต้องตรวจเหตุผิดนัด จำนวนวันที่นับได้ และข้อตกลงจำกัดยอด มาตรา 383 เปิดทางให้ศาลลดเบี้ยปรับที่สูงเกินส่วน การส่งใบคำนวณจึงไม่ทำให้ยอดนั้นยุติโดยอัตโนมัติ
อย่าสรุปว่ามีค่าปรับแล้วหักค่าจ้างได้ทุกกรณี ต้องตรวจสิทธิหักกลบและยอดที่ถึงกำหนดแยกต่างหาก ดู ลูกค้าหักค่าปรับจากค่าจ้างเองได้ไหม หากยังไม่รับงานและกำลังพิจารณาเลิกสัญญา ใช้แนวทางใน คู่ค้าส่งงานช้า บอกเลิกสัญญาและเรียกเงินคืนได้ไหม
เอกสารที่ควรเตรียม
- คู่สัญญาและผู้รับมอบ: หนังสือรับรองบริษัท หนังสือมอบอำนาจ และคำสั่งแต่งตั้งผู้ตรวจรับ ใช้ดูว่าใครรับงานหรือยอมข้อตกลงแทนใครได้
- งานและทรัพย์สิน: สัญญา แบบ ขอบเขตงาน รายงานส่งมอบ ภาพความก้าวหน้า และรายการค้าง ใช้กำหนดว่างานเสร็จถึงขั้นใด
- หนี้และค่าใช้จ่าย: ใบแจ้งหนี้ หลักฐานจ่ายเงิน สูตรค่าปรับ และหลักฐานค่าใช้จ่ายที่เกิดจากความช้า ใช้แยกค่าปรับออกจากความเสียหายจริง
- ข้อพิพาท: หนังสือขยายเวลา หนังสือทักท้วง แชตฉบับเต็ม และหลักฐานส่งถึง ใช้ตรวจการสงวนสิทธิและสาเหตุของความล่าช้า
บทความนี้ไม่ใช่เรื่องจัดการมรดกโดยตรง เอกสารเจ้ามรดกและทายาทใช้เฉพาะเมื่อคู่สัญญาหรือเจ้าของทรัพย์เสียชีวิตและต้องตรวจผู้มีสิทธิรับช่วง ไม่ต้องส่งเอกสารส่วนบุคคลที่ไม่เกี่ยวกับเรื่อง
ระยะเวลาและค่าใช้จ่าย
ควรตรวจเรื่องการสงวนสิทธิก่อนหรือในเวลารับมอบ ไม่ควรรอวันจ่ายเงินงวดสุดท้ายแล้วค่อยคิดว่าจะเรียกค่าปรับ งานที่มีใบรับหลายงวดหรือขยายเวลาหลายครั้งต้องใช้เวลาตรวจมากขึ้น ส่วนอายุความต้องจำแนกสิทธิที่เรียกและวันเริ่มนับจากเอกสาร ไม่ใช้กำหนดเดียวกับทุกข้อเรียกร้อง
ค่าทนายขึ้นกับจำนวนสัญญาและงานที่ให้ทำ เช่น ตรวจใบรับมอบ ร่างหนังสือ หรือเจรจายอด ค่าใช้จ่ายผู้เชี่ยวชาญตรวจความก้าวหน้างานแยกต่างหาก ค่าธรรมเนียมศาลมีเมื่อดำเนินคดีและต้องประเมินตามคำขอ ยังระบุยอดที่ใช้ได้กับทุกงานไม่ได้
ข้อผิดพลาดที่พบ
- เซ็นว่าไม่ติดใจเรียกร้องใด ๆ ทั้งที่ยังโต้แย้งเรื่องค่าปรับ อาจเพิ่มข้อพิพาทเรื่องสละสิทธิ
- ส่งหนังสือสงวนสิทธิหลังรับมอบแล้วและถือว่าแก้ย้อนหลังได้ ต้องตรวจหลักฐานที่มีอยู่ในเวลารับมอบจริง
- นับวันช้ารวมช่วงที่เจ้าของงานสั่งหยุดหรือเปลี่ยนแบบ ทำให้ยอดเรียกร้องเกินเหตุที่พิสูจน์ได้
- หักเงินทั้งหมดโดยไม่แยกยอดที่ยอมรับ อาจเกิดข้อเรียกร้องค่าจ้างหรือข้อพิพาทใหม่
จุดที่ควรให้ทนายเข้าดูแล
ควรให้ทนายตรวจทันทีเมื่อใบรับมอบมีคำว่างานสมบูรณ์หรือไม่ติดใจเรียกร้อง มีการใช้พื้นที่ไปแล้วแต่ไม่เคยทำบันทึก คู่สัญญาไม่ยอมรับข้อสงวนสิทธิ หรือมีทั้งค่าปรับกับยอดค้างจ่ายจำนวนมาก การตรวจต้องครอบคลุมเอกสารในวันรับมอบ ไม่ใช่อ่านเฉพาะข้อค่าปรับ
ทนายช่วยอะไรได้บ้าง
ทนายตรวจสัญญาและลำดับส่งมอบ แยกการรับงานออกจากการยุติข้อเรียกร้อง ตรวจหลักฐานสงวนสิทธิ ประเมินฐานค่าปรับและค่าเสียหาย แล้วร่างหนังสือหรือข้อตกลงชำระยอด หากตกลงไม่ได้จึงประเมินการดำเนินคดีตามหลักฐาน ดูขอบเขต บริการร่างและทบทวนสัญญาทางกฎหมาย และภาพรวม คู่มือร่างและตรวจสัญญาธุรกิจ ฉบับสมบูรณ์ 2026
คำถามที่พบบ่อย
เคยส่งหนังสือเตือนก่อนวันส่งมอบ ถือว่าสงวนสิทธิแล้วไหม
ต้องดูเนื้อหาและความต่อเนื่องถึงเวลารับมอบ ไม่ควรถือว่าหนังสือเตือนทั่วไปแทนการสงวนสิทธิในเวลารับงานได้ทุกกรณี ควรยืนยันข้อสงวนเรื่องค่าปรับในบันทึกรับมอบและเก็บหลักฐานการแจ้งถึงคู่สัญญาไว้ด้วย
ต้องรู้ยอดค่าปรับครบก่อนรับงานไหม
ควรระบุฐานสิทธิ ข้อสัญญา และเหตุล่าช้าให้ชัด หากยอดยังต้องตรวจให้บันทึกว่ายังตรวจจำนวนวันและยอดอยู่ อย่ากรอกยอดขึ้นเองหรือเซ็นว่าจบทุกข้อเรียกร้องเพื่อให้รับงานได้ก่อน
ไม่มีข้อค่าปรับ เรียกเป็นรายวันเองได้ไหม
กำหนดค่าปรับขึ้นฝ่ายเดียวไม่ได้ ต้องตรวจสิทธิจากการส่งช้าและความเสียหายที่พิสูจน์ได้ รวมทั้งผลของการรับมอบตามมาตรา 597 การประเมินสิทธิจึงต่างจากกรณีมีอัตราค่าปรับตกลงไว้ชัดเจน
เตรียมข้อมูลก่อนติดต่อ
ส่งคำว่า “รับงานล่าช้า” พร้อมประเภทงานและวันที่รับมอบ ทาง LINE @thaichineselawfirm เพื่อรับรายการเอกสารเบื้องต้น
ส่งข้อมูลเบื้องต้นผ่านช่องทางส่วนตัว ไม่โพสต์เลขบัตรประชาชน เลขบัญชี ลายเซ็น หรือเอกสารของคู่กรณีในพื้นที่สาธารณะ
คำเตือน
เนื้อหานี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป คำตอบของแต่ละกรณีอาจเปลี่ยนตามข้อเท็จจริง เอกสาร และกำหนดเวลา ควรให้ทนายตรวจข้อมูลก่อนลงนามหรือดำเนินการที่กระทบสิทธิ
