ถอนอำนาจตัวแทนแล้ว ต้องแจ้งใครเพื่อหยุดการเซ็นแทน
เขียนโดย นายศรศักดา จิราพงษ์ · ต้นฉบับตรวจข้อมูล 26 ตุลาคม 2569
บริษัทเลิกใช้ตัวแทนขายและส่งข้อความว่าไม่ให้เซ็นเอกสารแทนอีก แต่หนังสือมอบอำนาจยังอยู่กับตัวแทน ลูกค้าเก่ายังติดต่อคนเดิม และมีใบสั่งซื้อใหม่ถูกส่งเข้ามาหลังวันถอนอำนาจ การแจ้งภายในบริษัทอย่างเดียวอาจยังไม่จัดการความเสี่ยงครบ
การถอนตัวแทนทำให้สัญญาตัวแทนระงับได้ตามมาตรา 826–827 แต่ผลต่อคู่สัญญาและบุคคลภายนอกต้องตรวจมาตรา 830–831 ด้วย บริษัทจึงควรแจ้งตัวแทนและคู่ค้าที่เกี่ยวข้องให้พิสูจน์การรับรู้ได้ พร้อมเรียกคืนหนังสือมอบอำนาจตามมาตรา 832 อย่าสรุปว่าทุกการเซ็นหลังวันถอนอำนาจไม่ผูกพันบริษัท โดยยังไม่รู้ว่าคู่ค้าทราบเรื่องหรือทำการโดยสุจริตอย่างไร
กรณีของใครบ้างที่เข้าข่าย
- บริษัทที่เคยมอบอำนาจให้พนักงาน ตัวแทนหรือบุคคลภายนอกลงนามหรือรับเงินแทน
- ผู้มอบอำนาจที่ต้องการเลิกใช้ผู้รับมอบอำนาจก่อนธุรกรรมเสร็จ
- คู่ค้าที่ได้รับแจ้งเปลี่ยนผู้ประสานงาน แต่ยังมีเอกสารจากคนเดิมเข้ามา
การถอดถอนกรรมการ การเลิกจ้างพนักงาน และการถอนตัวแทนอาจเกี่ยวข้องกันแต่ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน ต้องตรวจอำนาจตามทะเบียนบริษัท กฎหมายแรงงานหรือสัญญาบริการที่เกี่ยวข้องแยกต่างหาก บทความนี้ไม่ใช้แทนขั้นตอนเฉพาะของธนาคารหรือหน่วยงานที่รับมอบอำนาจ
สิ่งที่ควรทำตอนนี้
- รวบรวมหนังสือมอบอำนาจทุกฉบับ สัญญาตัวแทน มติอนุมัติและบัญชีสิทธิในระบบ แยกอำนาจเซ็น รับเงิน สั่งซื้อ และมอบช่วงว่ามีอะไรบ้าง
- ทำรายการธุรกรรมที่ตัวแทนเริ่มไว้ ระบุว่ารายการใดเซ็นแล้ว รายการใดยังเจรจา และมีคู่ค้าหรือหน่วยงานใดเคยเห็นหนังสือมอบอำนาจ
- ให้ผู้มีอำนาจของบริษัทออกหนังสือถอน ระบุขอบเขต วันและเวลาที่ต้องการให้มีผล รวมทั้งผู้รับช่วง ส่งให้ตัวแทนและเก็บหลักฐานการส่งถึงหรือการรับรู้
- แจ้งคู่ค้าและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นรายช่องทาง ระบุผู้ที่มีอำนาจหลังจากนั้นและวิธีตรวจสอบเอกสารใหม่ หากธนาคารหรือหน่วยงานมีแบบเฉพาะให้ทำตามขั้นตอนของแห่งนั้น
- เรียกคืนต้นฉบับและสำเนาที่ควบคุมได้ พร้อมจัดการสิทธิใช้งานบัญชีบริษัทโดยผู้มีอำนาจ เก็บหลักฐานเดิมก่อนเปลี่ยนสิทธิ ห้ามเข้าใช้บัญชีส่วนตัวของผู้อื่น
- จัดบัญชีเอกสารที่ส่งคืน งานค้าง เงินที่รับไว้ และข้อเรียกร้องค่าตอบแทน หากมีการเซ็นหลังถอน ให้เก็บฉบับจริงและลำดับการแจ้งก่อนตอบว่าจะรับรองหรือปฏิเสธรายการนั้น
ถอนอำนาจได้ แต่จังหวะถอนอาจมีเรื่องค่าเสียหาย
มาตรา 827 ให้ถอนตัวแทนหรือบอกเลิกเป็นตัวแทนได้ แต่หากทำในเวลาที่ไม่สะดวกแก่อีกฝ่าย อาจต้องรับผิดความเสียหายจากการนั้น เว้นแต่มีความจำเป็นที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ จึงต้องดูงานค้างและเหตุถอน อย่าเขียนหนังสือว่าถอนแล้วไม่ต้องจ่ายอะไรอีกโดยไม่ตรวจสัญญา
แจ้งตัวแทนกับแจ้งคู่ค้าต่างกันอย่างไร
มาตรา 830 กล่าวถึงการยกเหตุสิ้นสุดสัญญาขึ้นต่อสู้คู่สัญญาอีกฝ่ายเมื่อได้บอกกล่าวหรือฝ่ายนั้นทราบแล้ว ส่วนมาตรา 831 คุ้มครองบุคคลภายนอกที่ทำการโดยสุจริต โดยมีข้อยกเว้นเรื่องไม่ทราบเพราะความประมาทเลินเล่อของตน บริษัทจึงควรเก็บหลักฐานการแจ้งแต่ละผู้รับ ไม่อาศัยเพียงวันที่ลงในหนังสือ
โพสต์ประกาศเพียงครั้งเดียวเพียงพอไหม
อย่าสรุปว่าเพียงพอกับคู่ค้าทุกราย ให้ระบุว่าใครเคยใช้ตัวแทนทำธุรกรรม ส่งแจ้งตรงผู้รับผิดชอบและเก็บการตอบรับ หากลงประกาศต้องเปิดเผยเท่าที่จำเป็น ไม่แนบเลขบัตรประชาชนหรือกล่าวหาทุจริตโดยไม่มีฐาน ข้อเท็จจริงว่าผู้ใดรู้หรือควรรู้ยังต้องพิสูจน์
เซ็นก่อนถอนกับเซ็นหลังถอนต้องแยกแฟ้ม
มาตรา 820 วางหลักความผูกพันจากกิจการที่ตัวแทนทำภายในอำนาจ การถอนภายหลังจึงไม่ใช่ปุ่มล้างสัญญาที่ทำไว้แล้ว ส่วนการกระทำภายหลังต้องตรวจอำนาจที่เหลือ การรับรู้ของคู่ค้า และพฤติการณ์ตามมาตรา 821–823 หากบริษัทรับประโยชน์หรือสั่งให้ทำต่อ ต้องแจ้งข้อเท็จจริงนี้แก่ทนายด้วย
หนังสือมอบอำนาจไม่คืน ต้องทำอย่างไร
มาตรา 832 ให้เรียกคืนหนังสือมอบอำนาจได้ ควรทำบัญชีเลขที่และวันที่เอกสาร แจ้งผู้ที่อาจรับเอกสารนั้นว่าอำนาจใดสิ้นสุดแล้ว และประสานขั้นตอนกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การยังไม่ได้ต้นฉบับคืนไม่ใช่เหตุให้รอแจ้งทุกอย่างไว้ก่อน
คู่ค้าได้รับเอกสารสองชุด ควรหยุดตรงไหน
เมื่อรู้ว่ามีข้อโต้แย้งเรื่องอำนาจ ควรตรวจจากช่องทางบริษัทที่ยืนยันได้ก่อนโอนเงินหรือรับการแก้สัญญา ขอหลักฐานอำนาจปัจจุบันโดยไม่ส่งข้อมูลลับให้คนที่ยังพิสูจน์ตัวตนไม่ได้ การตรวจเฉพาะตราประทับหรือสำเนาหนังสือมอบอำนาจเก่าอาจไม่พอ
เอกสารที่ควรเตรียม
- ผู้มอบอำนาจและตัวแทน: หนังสือรับรอง มติ หนังสือมอบอำนาจและสัญญาตัวแทน ใช้ตรวจขอบเขตและผู้มีอำนาจถอน
- ทรัพย์สินและงาน: สัญญาที่ลงนาม ออเดอร์ค้าง เอกสารและอุปกรณ์บริษัทที่ถืออยู่ ใช้ทำบัญชีรับช่วง
- หนี้: เงินที่ตัวแทนรับไว้ ค่าตอบแทนและค่าใช้จ่ายค้าง ใช้สะสางโดยไม่ปะปนกับเรื่องอำนาจใหม่
- ข้อพิพาท: หนังสือถอน หลักฐานแจ้งคู่ค้า การตอบรับและรายการที่เซ็นหลังถอน ใช้เทียบวันเวลา
- เจ้ามรดกและทายาท: ใช้เฉพาะมีการเสียชีวิต ต้องตรวจเหตุระงับและหน้าที่ที่ยังจำเป็น ไม่ถือว่าคนในครอบครัวรับช่วงอำนาจเดิมเอง
ระยะเวลาและค่าใช้จ่าย
เวลาจัดการขึ้นกับจำนวนหนังสือมอบอำนาจ คู่ค้าที่ต้องแจ้ง และขั้นตอนเฉพาะแต่ละหน่วยงาน งานค้างหรือรายการที่เซ็นไปแล้วอาจต้องตรวจแยก ค่าเอกสารและส่งหนังสือแยกจากค่าทนาย ไม่มีค่าถอนอำนาจราคาเดียวที่ครอบคลุมทุกกิจการ ต้องประเมินจากขอบเขตงานและความเสียหายที่พิพาท
ข้อผิดพลาดที่พบ
- แจ้งเฉพาะพนักงานภายใน แต่ยังปล่อยคู่ค้าติดต่อและจ่ายผ่านคนเดิม
- ลงวันที่ย้อนหลังเพื่อให้ดูว่าถอนก่อนเซ็น ทั้งที่หลักฐานการแจ้งเป็นอีกวัน
- ลบอีเมลหรือแชทเก่าจนพิสูจน์งานที่ตกลงและวันที่รับรู้ไม่ได้
- ยืนยันว่าไม่รับผิดทุกกรณีก่อนตรวจความสุจริตของคู่ค้าและพฤติการณ์บริษัท
จุดที่ควรให้ทนายเข้าดูแล
ให้ทนายเข้าดูเมื่ออีกฝ่ายไม่คืนเอกสาร ยืนยันว่าจะเซ็นต่อ มีเงินลูกค้าอยู่กับตัวแทน หรือคู่ค้าเรียกให้บริษัททำตามสัญญาที่เพิ่งทราบ หากมีธุรกรรมจะโอนทรัพย์หรือจ่ายเงินในเร็ววัน ต้องระบุวันนั้นแก่ทนายทันที
ทนายช่วยอะไรได้บ้าง
ทนายช่วยตรวจขอบเขตอำนาจ ร่างหนังสือถอนและแจ้งคู่ค้า จัดบัญชีงานที่ผูกพันแล้ว ตรวจรายการหลังถอน เจรจาค่าใช้จ่ายหรือคืนเอกสาร และประเมินคำขอทางคดีเมื่อมีข้อพิพาท ไม่ยืนยันว่าการส่งหนังสือครั้งเดียวล้างความรับผิดทั้งหมด
ขอบเขตงานเกี่ยวกับเรื่องนี้อยู่ใน บริการร่างและทบทวนสัญญาทางกฎหมาย โดยงานพิพาทที่เกิดขึ้นแล้วต้องประเมินขอบเขตแยกจากการร่างสัญญาใหม่
ส่งคำว่า "ถอนอำนาจตัวแทน" พร้อมประเภทอำนาจและสถานะธุรกรรม ทาง LINE @thaichineselawfirm เพื่อรับรายการเอกสารเบื้องต้น
คำเตือน
เนื้อหานี้เป็นข้อมูลกฎหมายทั่วไป คำตอบของแต่ละกรณีอาจเปลี่ยนตามข้อเท็จจริง เอกสาร และกำหนดเวลา ควรให้ทนายตรวจข้อมูลก่อนลงนามหรือดำเนินการที่กระทบสิทธิ
คำถามที่พบบ่อย
เลิกจ้างแล้วหนังสือมอบอำนาจหมดผลเองทุกฉบับไหม
ต้องตรวจข้อความในเอกสาร เหตุระงับ และการแจ้งผู้เกี่ยวข้อง อย่าใช้วันเลิกจ้างแทนคำตอบเรื่องอำนาจทุกประเภท
ต้องรอให้ตัวแทนเซ็นยอมรับการถอนก่อนหรือไม่
กฎหมายให้ตัวการถอนตัวแทนได้ แต่ต้องจัดหลักฐานการบอกกล่าวหรือรับรู้ รวมถึงผลต่อบุคคลภายนอกให้ชัด การไม่เซ็นรับไม่ได้ทำให้ควรหยุดดำเนินการแจ้ง
บริษัทต้องรับผิดสัญญาที่ตัวแทนทำไปแล้วไหม
ถ้าทำภายในอำนาจก่อนถอน มีหลักความผูกพันตามมาตรา 820 ส่วนรายการอื่นต้องตรวจวันเวลา ความสุจริตและพฤติการณ์ ไม่ตัดสินจากชื่อผู้เซ็นอย่างเดียว
บทความที่ช่วยตรวจประเด็นต่อ
ภาพรวมเรื่องนี้อยู่ใน คู่มือร่างและตรวจสัญญาธุรกิจ ฉบับสมบูรณ์ 2026
- พนักงานเซ็นสัญญาแทนบริษัทโดยไม่มีอำนาจ บริษัทต้องรับผิดไหม
- บริษัทเปลี่ยนกรรมการ สัญญาเดิมยังผูกพันไหม
- ตัวแทนรับเงินลูกค้าแล้วไม่ส่งบริษัท ต้องทำอย่างไร
แหล่งกฎหมาย
ตรวจแหล่งอ้างอิงวันที่ 26 ตุลาคม 2569 ไม่อ้างคำพิพากษาที่ไม่ได้ตรวจต้นทาง
